btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Biểu đồ đoạn thẳng

Lưu trên thiết bị này
Thu thập và biểu diễn dữ liệu · Chọn bài khác

Các thành phần của biểu đồ đoạn thẳng

Biểu đồ đoạn thẳng với tiêu đề hai trục đơn vị điểm dữ liệu và đường nối
Muốn đọc một điểm, dóng điểm đó vào cả trục ngang và trục đứng.
Biểu đồ đoạn thẳng thường dùng để biểu diễn sự thay đổi của một đại lượng theo thời gian. Cần đọc đủ: - **tiêu đề** của biểu đồ; - **trục ngang**, thường biểu diễn thời gian; - **trục đứng**, biểu diễn đại lượng đang quan tâm và đơn vị đo; - **các điểm**, mỗi điểm cho một giá trị tại một thời điểm; - **các đoạn thẳng** nối những điểm liên tiếp. Nếu có nhiều đường trên cùng biểu đồ, phải đọc chú giải trước khi so sánh.

Đọc giá trị và nhận xét xu thế

Tại một thời điểm, dóng điểm tương ứng sang trục đứng để đọc giá trị. Mức thay đổi từ thời điểm trước đến thời điểm sau là $$\text{giá trị sau}-\text{giá trị trước}.$$ - Kết quả dương: đại lượng tăng. - Kết quả âm: đại lượng giảm. - Kết quả bằng $0$: đại lượng không đổi. Một vài đoạn tăng hoặc giảm chưa chắc tạo thành xu thế chung. Cần nhìn toàn bộ khoảng thời gian được hỏi.

Bốn bước vẽ biểu đồ

Quy trình bốn bước vẽ biểu đồ đoạn thẳng từ bảng số liệu
Chọn trục và tỉ lệ trước, đặt đúng điểm rồi mới nối.
Từ một bảng số liệu, thực hiện theo thứ tự: 1. Vẽ trục ngang, trục đứng; ghi đại lượng và đơn vị. 2. Chọn khoảng chia thích hợp trên mỗi trục. 3. Đặt điểm biểu diễn từng cặp thời gian–giá trị. 4. Nối các điểm liên tiếp; ghi tiêu đề và chú giải nếu cần. Trước khi nối, nên đối chiếu lại từng điểm với bảng. Trục đứng không nhất thiết bắt đầu từ $0$, vì vậy phải đọc con số trên trục, không chỉ so độ cao bằng mắt.

Lưu ý về khoảng cách thời gian

Nếu các mốc thời gian cách đều nhau, đoạn đi lên dốc hơn cho thấy mức tăng trong mỗi khoảng thời gian lớn hơn. Nếu các mốc thời gian không cách đều nhau, không thể chỉ nhìn độ dốc để so sánh tốc độ thay đổi. Khi đó phải tính mức thay đổi và xét độ dài từng khoảng thời gian.

Ví dụ: đọc sự thay đổi theo ngày

Nhiệt độ lúc 8 giờ, 10 giờ, 12 giờ, 14 giờ lần lượt là $21^\circ$C, $24^\circ$C, $29^\circ$C, $27^\circ$C. - Từ 8 giờ đến 12 giờ, nhiệt độ tăng từ $21^\circ$C lên $29^\circ$C, tức tăng $8^\circ$C. - Từ 12 giờ đến 14 giờ, nhiệt độ giảm $29-27=2^\circ$C. Vì vậy, trong các mốc đã cho, nhiệt độ tăng đến 12 giờ rồi giảm.

Tính mức thay đổi

Một biểu đồ đoạn thẳng cho biết số cây trồng được trong bốn tuần lần lượt là 12, 16, 15 và 21 cây. Từ tuần 1 đến tuần 4, số cây tăng
Chọn một đáp án

Chọn thứ tự vẽ đúng

Khi vẽ biểu đồ đoạn thẳng từ một bảng số liệu, việc nào cần thực hiện trước khi nối các điểm?
Chọn một đáp án

Kiến thức cần nhớ

Đọc tiêu đề, trục và đơn vị trước khi đọc điểm. Mức thay đổi bằng giá trị sau trừ giá trị trước. Khi vẽ, chọn trục và tỉ lệ, đặt từng điểm, nối theo thứ tự rồi ghi tiêu đề.