Phép chia hết trong tập hợp số nguyên

Cho $a,b\in\mathbb Z$ với $b\ne0$. Nếu có số nguyên $q$ sao cho
$$a=bq,$$
thì $a$ chia hết cho $b$ và $a:b=q$.
Thương của hai số nguyên cùng dấu là số dương; thương của hai số nguyên khác dấu là số âm. Muốn tính phần số của thương, thực hiện phép chia hai phần số tự nhiên.
Ví dụ: xác định dấu của thương
Ta có $35:7=5$. Từ đó:
$$35:(-7)=-5,$$
$$(-35):7=-5,$$
$$(-35):(-7)=5.$$
Trong mọi phép chia trên, số chia đều khác $0$.
Ước của một số nguyên xuất hiện thành từng cặp đối

Nếu $b$ là một ước của $a$ thì $-b$ cũng là một ước của $a$.
Muốn tìm các ước của số nguyên $a\ne0$:
1. Tìm các ước dương của phần số tự nhiên tương ứng.
2. Lấy thêm số đối của mỗi ước dương.
Chẳng hạn, các ước của $12$ là
$$-12;-6;-4;-3;-2;-1;1;2;3;4;6;12.$$
Bội của một số nguyên
Các bội của số nguyên $b\ne0$ được tạo bằng cách nhân $b$ với mọi số nguyên:
$$\ldots;-3b;-2b;-b;0;b;2b;3b;\ldots$$
Vì vậy, $0$ là bội của mọi số nguyên khác $0$; nếu $a$ là bội của $b$ thì $-a$ cũng là bội của $b$.
Ví dụ: tìm bội trong một khoảng
Các bội của $4$ lớn hơn $-20$ và nhỏ hơn $20$ là
$$-16;-12;-8;-4;0;4;8;12;16.$$
Hai đầu $-20$ và $20$ không được lấy vì đề bài dùng điều kiện “lớn hơn” và “nhỏ hơn”.
Thực hiện phép chia hết
Giá trị của $(-96):(-12)$ là:
Hai số cùng dấu cho thương dương.
Đúng. Thương dương và phần số bằng $8$.
Cần thực hiện phép chia, không cộng hai phần số.
Số $108$ là tổng $96+12$, không phải thương.
Lời giải
Hai số bị chia và số chia cùng dấu nên thương dương. Ta có $96:12=8$, vì vậy $(-96):(-12)=8$. Chọn B.
Tìm các ước của số nguyên
Tập hợp nào gồm tất cả các ước của $-6$?
Còn thiếu các ước âm.
Còn thiếu các ước dương.
Đúng. Mỗi ước dương đi cùng một ước đối của nó.
Số $0$ không thể là ước vì không được dùng làm số chia.
Lời giải
Các ước dương của $6$ là $1,2,3,6$. Lấy thêm các số đối được $-1,-2,-3,-6$. Vì vậy tập hợp ở C chứa đủ các ước của $-6$. Chọn C.
Kiến thức cần nhớ
Trong phép chia hết, số chia khác $0$ và quy tắc dấu giống phép nhân. Ước của một số nguyên khác $0$ gồm các ước dương cùng các số đối của chúng. Bội gồm $0$ và các cặp số đối nhau.