btvn.vn

Định lí sin và giải tam giác

Lưu trên thiết bị này
Hệ thức lượng trong tam giác · Chọn bài khác

Khi đã biết một cặp cạnh và góc đối diện

Khi biết một cạnh cùng hai góc của tam giác, ta tìm góc còn lại bằng tổng ba góc, rồi dùng định lí sin để tìm hai cạnh còn thiếu.

Định lí sin

Với kí hiệu $a=BC,b=CA,c=AB$ và bán kính đường tròn ngoại tiếp $R$, ta có $$\frac a{\sin A}=\frac b{\sin B}=\frac c{\sin C}=2R.$$ Mỗi phân số phải ghép một cạnh với sin của **góc đối diện**. Đặc biệt, $R=a/(2\sin A)$, không phải $a/\sin A$.

Một cạnh, hai góc

Cho $A=30^\circ$, $B=45^\circ$, $a=6$. Trước hết $C=180^\circ-30^\circ-45^\circ=105^\circ$. Theo định lí sin, $$b=\frac{6\sin45^\circ}{\sin30^\circ}=6\sqrt2,\qquad c=\frac{6\sin105^\circ}{\sin30^\circ}=12\sin105^\circ\approx11{,}59.$$ Bán kính ngoại tiếp là $R=6/(2\sin30^\circ)=6$. Ta giữ giá trị chính xác hoặc đầy đủ chữ số trong các bước tính, chỉ làm tròn ở kết quả cuối.

Chọn công thức theo dữ kiện

Giải tam giác là tìm các cạnh và góc chưa biết. | Dữ kiện | Bước đầu thường dùng | |---|---| | Một cạnh và hai góc | Tổng ba góc, rồi định lí sin | | Hai cạnh và góc xen giữa | Định lí côsin để tìm cạnh thứ ba | | Ba cạnh | Định lí côsin để tìm góc | Sau bước đầu, dùng định lí sin hoặc côsin phù hợp. Nếu dùng sin để tìm góc, nhớ kiểm tra khả năng góc bù.

Đo một khoảng cách khó đến trực tiếp

Tam giác đo đạc với AB = 50 m, hai góc 75°, 60° và cạnh AC cần tìm.
Tam giác đo đạc với AB = 50 m, hai góc 75°, 60° và cạnh AC cần tìm.
Mở hình lớn
Hai vị trí $A,B$ ở cùng một bờ sông cách nhau $50$ m. Nhìn đến điểm $C$ ở bờ đối diện, đo được $A=75^\circ$, $B=60^\circ$ trong tam giác $ABC$. Tìm khoảng cách $AC$. Góc $C=45^\circ$. Cạnh $AC$ đối diện góc $B$, còn $AB$ đối diện góc $C$, nên $$AC=\frac{AB\sin B}{\sin C}=\frac{50\sin60^\circ}{\sin45^\circ}=25\sqrt6\approx61{,}2\text{ m}.$$ Đây là khoảng cách từ $A$ đến $C$, chưa chắc là chiều rộng vuông góc của dòng sông. Phải trả lời đúng đại lượng đề hỏi.

Một giá trị sin có thể cho hai góc

Với AC bằng 8, góc A bằng 30 độ và BC bằng 5, đường tròn tâm C bán kính 5 cắt tia AB tại hai điểm B1 và B2, tạo hai tam giác khác nhau.
Đường tròn tâm C bán kính a cắt tia tạo góc A tại hai điểm, nên dữ kiện có thể cho hai tam giác.
Mở hình lớn
Cho $A=30^\circ$, $a=5$, $b=8$. Định lí sin cho $\sin B=8\sin30^\circ/5=0{,}8$. Trong khoảng $(0^\circ;180^\circ)$, có $B_1\approx53{,}13^\circ$ hoặc $B_2\approx126{,}87^\circ$. Cả hai đều có $A+B<180^\circ$, nên đều cho một tam giác. Góc $C$ tương ứng khoảng $96{,}87^\circ$ hoặc $23{,}13^\circ$. Vậy dữ kiện hai cạnh và một góc không xen giữa có thể xác định hai tam giác. Không chỉ lấy kết quả đầu tiên máy tính trả về.

Tìm bán kính ngoại tiếp

Cho $a=10$, $A=30^\circ$. Bán kính ngoại tiếp là bao nhiêu?
Chọn một đáp án

Giải tam giác bằng định lí sin

Cho tam giác $ABC$ có $A=45^\circ$, $B=60^\circ$, $a=4\sqrt2$. Bộ giá trị $(C;b;R)$ nào đúng?
Chọn một đáp án

Những điều cần nhớ

Ghép đúng cạnh với góc đối diện; chọn sin hay côsin theo dữ kiện. Khi tìm góc từ sin, kiểm tra góc bù và tổng ba góc. Bài đo đạc cần giữ đơn vị và làm tròn cuối cùng.

Đang học