Chuẩn bị trước khi tham gia
Phần thực hành dùng **website cộng đồng Scratch, giao diện tiếng Anh trên máy tính**. Cần trình duyệt có Internet, một dự án Scratch tự làm và sự hướng dẫn của giáo viên hoặc cha mẹ. Có thể dùng lại dự án đã làm ở lớp 6; không cần tạo chương trình phức tạp để học chức năng cộng đồng.
Mỗi dịch vụ có điều kiện về tuổi, tài khoản và xác nhận. Không lấy mốc tuổi của một dịch vụ áp dụng cho mọi mạng xã hội. Với người dưới 16 tuổi tại Việt Nam, việc đăng kí tài khoản mạng xã hội cần do cha mẹ hoặc người giám hộ thực hiện bằng thông tin của họ theo quy định, đồng thời quản lí nội dung truy cập và chia sẻ. Không tự khai sai tuổi hoặc mượn thông tin của người khác để vượt điều kiện.
Nếu chưa có tài khoản phù hợp, cùng cha mẹ đọc điều kiện dịch vụ và làm theo quy trình đăng kí, xác nhận đang hiển thị. Trên Scratch, **Join Scratch** bắt đầu quy trình; thông tin đăng kí và xác nhận cần do người lớn phụ trách. Tên hiển thị không dùng thông tin liên hệ riêng. Scratch yêu cầu sự cho phép của cha mẹ hoặc người giám hộ với người đăng kí dưới 16 tuổi; tài khoản chưa xác nhận chưa được chia sẻ và bình luận.
Chưa đủ điều kiện thì thực hiện phần xem trang công khai và chuẩn bị sản phẩm trên máy; phần đăng, nhận xét và theo dõi chỉ làm khi tài khoản đã phù hợp. Không dùng chung mật khẩu hoặc đưa mật khẩu vào sản phẩm.
Xem một dự án và tìm tác giả
Mở website Scratch và chọn **Starter Projects** ở cuối trang để xem các dự án khởi đầu. Chọn một dự án được giáo viên duyệt; đọc tên, tên tài khoản tác giả, **Instructions** (hướng dẫn) và **Notes and Credits** (ghi chú, ghi công).
Nháy tên tác giả để mở hồ sơ và xem các dự án được chia sẻ của tài khoản đó. Quan sát mục **Comments** để nhận biết nơi trao đổi nhận xét. Việc chỉ xem một trang công khai chưa phải đã đăng nhập, bình luận hoặc kết nối với tác giả.
Kết quả cần kiểm là mở đúng dự án, đọc đúng tác giả và tìm được hướng dẫn. Nếu trang yêu cầu đăng nhập cho một chức năng, không coi chức năng đó đã được thực hiện chỉ vì nhìn thấy nút.
Bài luyện
Một học sinh chưa có tài khoản đủ điều kiện chia sẻ trên Scratch. Cách thực hành phù hợp là gì?
Không khai sai tuổi để vượt điều kiện.
Không dùng chung mật khẩu hoặc tài khoản của người khác.
Có thể học phần xem và chuẩn bị, còn tương tác cần đáp ứng điều kiện.
Công khai thông tin liên hệ gây rủi ro và không giải quyết điều kiện tài khoản.
Lời giải
Xem trang công khai và chuẩn bị sản phẩm không cần thực hiện hành vi đăng lên cộng đồng. Việc đăng kí, xác nhận phải tuân thủ quy định và có cha mẹ hoặc người giám hộ phụ trách; không khai sai tuổi hay mượn mật khẩu.
Bài luyện
Trước khi chọn Share cho một dự án Scratch, việc nào cần làm?
Thông tin riêng có thể nằm trong hình, âm thanh hoặc lời nói của nhân vật.
Cần kiểm toàn bộ nội dung trước khi công khai.
Thông tin liên hệ riêng không nên công khai trong sản phẩm.
Đăng trước rồi kiểm không tránh được việc người khác đã xem hoặc sao chép.
Lời giải
Share đưa sản phẩm lên cộng đồng công khai. Vì vậy cần kiểm nội dung có phù hợp, có lộ dữ liệu riêng, có quyền dùng tài sản và có hướng dẫn rõ hay không trước khi thực hiện.
Bài luyện
Một dự án Scratch đã được Share. Nhận xét nào đúng về phạm vi xem?
Đúng: chia sẻ trên Scratch không phải gửi riêng cho nhóm lớp.
Scratch không mặc định giới hạn dự án theo lớp học.
Follow không phải điều kiện duy nhất để xem dự án công khai.
Share không phải gửi thư riêng cho một người nhận.
Lời giải
Trong cộng đồng Scratch, dự án được chia sẻ là nội dung công khai. Việc dùng trong một hoạt động của lớp không tự tạo giới hạn chỉ lớp được xem; cần được phép công khai trước khi chọn Share.
Nhận xét và kết nối đúng người
Khi tài khoản đã được phép bình luận, mở dự án của người cùng lớp theo liên kết hoặc tên tài khoản đã xác nhận với nhau. Đọc sản phẩm trước. Nếu chủ dự án đã tắt bình luận, chọn một dự án khác được giáo viên duyệt và đang cho bình luận. Nhập nhận xét cụ thể, lịch sự vào mục **Comments**, rồi dùng nút gửi của mục này. Mở lại để kiểm nhận xét đã xuất hiện; nếu chưa thấy thì kiểm thông báo của hệ thống, không bấm gửi lặp nhiều lần.
Ví dụ: “Hướng dẫn đã cho biết cách bắt đầu. Có thể thêm một ví dụ về kết quả để người xem dễ kiểm tra.” Nhận xét này nói vào sản phẩm, không chê bai người làm và không công khai dữ liệu liên hệ.
Để theo dõi một người cùng lớp đã xác nhận đúng tài khoản, mở hồ sơ và dùng **Follow** khi được phép. Kiểm tài khoản trong danh sách đang theo dõi. **Follow là theo dõi**, không phải yêu cầu kết bạn hai chiều như ở Facebook; một người Follow không bắt buộc người kia làm ngược lại.
Kết quả thực hành gồm sản phẩm có hướng dẫn và ghi công phù hợp, nhận xét có ích đã gửi đúng dự án và việc theo dõi đúng tài khoản nếu đã thực hiện. Cuối buổi, đăng xuất tài khoản trên máy dùng chung. Các câu luyện dưới đây chỉ kiểm hiểu cách làm; kết quả thao tác cần đối chiếu trên sản phẩm thực tế.
Bài luyện
Câu nhận xét nào phù hợp khi một dự án có hướng dẫn còn thiếu cách bắt đầu?
Câu này công kích người làm thay vì góp ý vào sản phẩm.
Đòi theo dõi để đổi lấy góp ý không giúp sửa sản phẩm.
Không công khai thông tin liên hệ của người khác.
Đây là góp ý cụ thể, lịch sự và giúp cải thiện hướng dẫn.
Lời giải
Vấn đề là người xem chưa biết cách bắt đầu. Gợi ý thêm hướng dẫn bấm cờ xanh nói đúng vào chỗ cần sửa, không xúc phạm hoặc gây áp lực cho người làm.
Bài luyện
Một học sinh chọn Follow cho tài khoản đã xác nhận của bạn cùng lớp trên Scratch. Điều đó có nghĩa gì?
Follow không đồng nhất với cơ chế kết bạn của dịch vụ khác.
Theo dõi là lựa chọn của từng người, không bắt buộc đáp lại.
Follow không yêu cầu trao đổi mật khẩu.
Theo dõi không biến nội dung công khai thành nội dung riêng.
Lời giải
Follow cho phép theo dõi hoạt động của tài khoản quan tâm và tìm lại trong danh sách đang theo dõi. Đây không phải một yêu cầu kết bạn buộc hai chiều; không trao đổi mật khẩu và không thay đổi tính công khai của dự án.
Bài luyện
Đã bấm gửi nhận xét nhưng chưa thấy nó xuất hiện dưới dự án. Cách kiểm nào phù hợp?
Gửi lặp có thể tạo nhiều bình luận giống nhau nếu hệ thống xử lí chậm.
Bấm nút chưa đủ chứng minh kết quả đã được lưu.
Cần đối chiếu kết quả và thông báo thay vì đoán thao tác đã hoàn tất.
Không đưa mật khẩu vào nhận xét hoặc nhờ người khác dùng hộ.
Lời giải
Kết quả phải được kiểm trên trang dự án. Cần mở lại, đọc thông báo lỗi hoặc yêu cầu xác nhận tài khoản nếu có, rồi xử lí theo hướng dẫn. Không gửi lặp nhiều lần và không chia sẻ mật khẩu.
Đang học