Quét, xử lí và cập nhật
Phần mềm chống virus quét các đối tượng như tệp, thư mục, ổ đĩa; dùng cơ sở nhận diện và các cơ chế phát hiện để tìm dấu hiệu độc hại. Khi có cảnh báo, nó có thể chặn, cách li hoặc xử lí theo chức năng và lựa chọn phù hợp. Cần cập nhật để nhận biết các mối đe dọa mới.
Bảo vệ thời gian thực theo dõi khi hệ thống hoạt động; quét theo yêu cầu kiểm đối tượng hoặc phạm vi được chọn. Hai cách hỗ trợ nhau. Kết quả “không phát hiện” mô tả lượt quét với điều kiện hiện tại, không bảo đảm máy an toàn tuyệt đối mãi mãi.
Thực hành quét trên máy được chuẩn bị
Sách dùng Avast làm ví dụ. Trên máy thực hành đã có Avast phù hợp theo hướng dẫn của giáo viên, kiểm cập nhật và trạng thái bảo vệ. Với giao diện tiếng Anh trong hướng dẫn chính thức, mở **Protection → Virus Scans → Run smart scan**, chờ rồi đọc kết quả.
Phân biệt cảnh báo mã độc với thông báo ứng dụng cũ, tiện ích trình duyệt hoặc đề xuất tính năng khác. Xem chi tiết đối tượng và cách xử lí cùng giáo viên; không suy mọi dấu đỏ đều là một virus, cũng không bấm mua một gói chỉ vì phần mềm đề xuất.
Có thể quét thư mục mẫu hoặc USB thực hành sạch bằng chức năng quét phù hợp của công cụ đang dùng. Ghi thời điểm, phạm vi, trạng thái cập nhật, kết quả và hành động thực hiện. Không cố tạo/lấy mã độc thật để thử. Không thấy cảnh báo khi cắm USB sạch không chứng minh bảo vệ thời gian thực không hoạt động.
Giữ cập nhật, bản sao dữ liệu, quyền truy cập và thói quen cẩn thận cùng với công cụ chống virus; không dùng kết quả quét để bỏ các biện pháp còn lại.
Viết hướng dẫn từ thao tác đã làm
Sau khi thực hành một thao tác cài/gỡ, viết bản hướng dẫn có tên phần mềm/hệ điều hành và phiên bản, điều kiện chuẩn bị, thứ tự thao tác, kết quả cần thấy và cách kiểm. Chỉ ghi thao tác thực sự đã làm hoặc đã quan sát trong lượt hướng dẫn.
Ví dụ bản hướng dẫn ngắn cho **gỡ 7-Zip trên Windows 11**:
|Bước|Thực hiện và kiểm|
|---|---|
|Chuẩn bị|Giữ dữ liệu cần dùng, đóng 7-Zip; xác nhận máy được phép gỡ|
|Mở danh sách|Settings → Apps → Installed apps|
|Chọn và gỡ|Tìm đúng 7-Zip, chọn Uninstall và làm theo hộp thoại|
|Kiểm kết quả|Kiểm danh sách đã cài; khởi động lại nếu được yêu cầu|
Có thể kèm ảnh chụp thật phù hợp, che thông tin cá nhân. Nếu thao tác khác ở bản đang dùng, mô tả bản đó và kết quả đã kiểm thay vì ghép đường bấm của nhiều phiên bản. Bộ sản phẩm của chuyên đề gồm hướng dẫn cài/gỡ và kết quả thực hành bảo vệ dữ liệu; chọn đúng câu trắc nghiệm chưa thay thế việc thực hiện những sản phẩm này.
Bài luyện
Lượt quét báo không phát hiện mã độc. Có thể kết luận trực tiếp điều gì?
Cập nhật vẫn cần để ứng phó nguy cơ mới.
Đúng. Cần giữ đúng phạm vi kết luận.
Quét không tự thay sao lưu.
Kết quả hiện tại không bảo đảm tệp tải sau.
Lời giải
Kết quả chỉ cho biết công cụ chưa phát hiện trong lượt quét đã thực hiện. Nó không chứng minh an toàn tuyệt đối trong tương lai hoặc thay các biện pháp cập nhật, sao lưu và sử dụng cẩn thận.
Bài luyện
Avast báo một ứng dụng đã cũ trong Smart Scan. Nhận xét nào phù hợp?
Thông báo cũ có thể liên quan lỗ hổng, không tự là kết quả phát hiện virus.
Đề xuất gói không thay phân tích vấn đề.
Các loại cảnh báo có ý nghĩa khác nhau.
Đúng. Đọc đúng loại kết quả giúp chọn hành động phù hợp.
Lời giải
Smart Scan có thể xét nhiều loại vấn đề, gồm mã độc và phần mềm lỗi thời. Cần đọc chi tiết và hành động phù hợp; không quy mọi cảnh báo thành một virus hoặc một yêu cầu mua gói.
Bài luyện
Bản hướng dẫn cài/gỡ nào giúp người khác làm theo và kiểm kết quả?
Đúng. Cần có điều kiện, thao tác và cách kiểm.
Nhận xét chung chưa thành hướng dẫn.
Các nền tảng có quy trình khác nhau.
Câu trả lời không ghi thao tác thực hành.
Lời giải
Một hướng dẫn dùng được phải nêu môi trường và các bước có thứ tự, cùng kết quả để đối chiếu. Ghép nhiều hệ điều hành hoặc chỉ báo điểm trắc nghiệm không giúp thực hiện và kiểm đúng thao tác.
Đang học