Dữ liệu cần được hiểu trong ngữ cảnh
Dãy 28, 29, 31 là dữ liệu. Nếu biết đó là nhiệt độ ba ngày liên tiếp, ta mới rút ra thông tin về thời tiết. Máy tính lưu dữ liệu số dưới dạng bit; ý nghĩa phụ thuộc cách mã hóa và ngữ cảnh.
Những nền tảng cần nhớ
Bit có hai giá trị 0 và 1; 1 byte (B) = 8 bit. Khi đổi KB, MB, GB, cần theo quy ước của đề: có nơi dùng lũy thừa 1000; quy ước nhị phân dùng 1024, với tên KiB, MiB rõ nghĩa. Bài nào dùng KB = 1024B phải nêu rõ, không tự coi mọi nhãn GB đều cùng cách tính.
Trong hệ nhị phân, các vị trí từ phải có giá trị 1,2,4,8,... Văn bản được mã hóa bằng bảng mã như Unicode; số kí tự không luôn bằng số byte. Ảnh raster gồm điểm ảnh, âm thanh số được lấy mẫu và mã hóa. Tăng độ phân giải/số mẫu có thể tăng dữ liệu nhưng không tự sửa được mọi nguồn ghi kém.
Đổi nhị phân
Số 10110 trong hệ nhị phân bằng 1×16 + 0×8 + 1×4 + 1×2 + 0×1 = 22. Ta xét giá trị vị trí, không đọc thành mười nghìn một trăm mười.
Thử vận dụng
Một tệp có 40 byte chứa bao nhiêu bit?
Chia 8 là đổi theo chiều ngược.
Đây vẫn là số byte.
Đúng: nhân 8.
Hệ số đổi byte sang bit là 8.
Lời giải
Mỗi byte 8 bit nên 40×8 = 320 bit.
Bảng phép logic
| A | B | A AND B | A OR B |
|---|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 0 | 1 |
| 1 | 0 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 1 | 1 |
NOT đảo 0 thành 1 và 1 thành 0. Nếu A=1, B=0 thì NOT(A AND B)=1. Mạch logic dùng các quy tắc này để thực hiện xử lí nhị phân.
Ví dụ xem cách làm
Theo quy ước 1KiB = 1024B, 3KiB bằng bao nhiêu byte?
Lời giải
3×1024 = 3072B.
Ví dụ xem cách làm
Có thể kết luận một xâu 10 kí tự Unicode luôn chiếm 10 byte không?
Lời giải
Không. Số byte phụ thuộc cách mã hóa và các kí tự cụ thể; Unicode không có nghĩa mọi kí tự đều một byte.
Những điều cần nhớ
Ghi rõ đơn vị và quy ước trước khi đổi. Thông tin cần ngữ cảnh; dữ liệu số cần cách mã hóa để lưu và xử lí.
Đang học