Cơ sở dữ liệu và hệ quản trị

Từ danh sách đến bài toán quản lí

Một thư viện cần biết sách nào đang được mượn, ai mượn và khi nào trả. Nếu mỗi người giữ một tệp riêng không thống nhất, dữ liệu dễ bị lặp và mâu thuẫn. Ta cần cách tổ chức và quản lí chung.

Ba khái niệm liên quan

Cơ sở dữ liệu (CSDL) là tập hợp dữ liệu có tổ chức, có liên quan và phục vụ nhu cầu khai thác. Hệ quản trị CSDL là phần mềm hỗ trợ tạo lập, cập nhật, truy vấn và quản lí truy cập. Hệ CSDL gồm CSDL cùng hệ quản trị và thành phần khai thác liên quan. Tạo lập xác định cấu trúc; cập nhật thêm/sửa/xóa dữ liệu; truy vấn tìm thông tin theo yêu cầu. Truy vấn để đọc dữ liệu không đồng nghĩa sửa dữ liệu. Tổ chức dữ liệu hợp lí giúp giảm mâu thuẫn và hỗ trợ nhiều người dùng, nhưng vẫn cần quy tắc nhập và bảo vệ.

Quản lí mượn sách

Dữ liệu gồm mã sách, tên sách, mã người mượn và lượt mượn. Phần mềm cho phép thêm lượt mượn hoặc tìm lượt chưa trả là công cụ quản lí/khai thác, không phải chính những bản ghi dữ liệu. Khi thêm một lượt mượn, ta cập nhật; khi xem các lượt quá hạn, ta truy vấn.

Thử vận dụng

Hành động nào là truy vấn đọc dữ liệu?

AXóa bản ghi học sinhBThêm điểm mớiCTìm các học sinh lớp 12ADĐổi cấu trúc bảng

Một dữ liệu bị ghi ở nhiều nơi

Nếu tên lớp của một học sinh bị chép trong nhiều bảng độc lập, sửa thiếu một nơi có thể làm các bản mâu thuẫn. Ta tổ chức quan hệ qua mã và cập nhật có kiểm soát. Tuy nhiên, chỉ đặt dữ liệu vào phần mềm không tự loại bỏ mọi bản ghi sai.

Ví dụ xem cách làm

Phân biệt tệp dữ liệu danh sách sách với phần mềm dùng mở và sửa danh sách ấy.

Ví dụ xem cách làm

Nêu một thao tác cập nhật và một câu hỏi truy vấn trong quản lí câu lạc bộ.

Những điều cần nhớ

Phân biệt CSDL và hệ quản trị; phân biệt tạo lập, cập nhật, khai thác. Luôn gắn khái niệm với công việc cụ thể trong bài toán quản lí.