Tin nhắn có vẻ đến từ người quen
Một tài khoản quen hỏi mượn tiền gấp hoặc nhờ gửi mã xác thực. Tên và ảnh đại diện có thể bị giả mạo; tài khoản thật cũng có thể bị chiếm. Ta cần kiểm tra qua kênh khác đã biết.
Giảm nguy cơ từ những việc hằng ngày
Dùng mật khẩu riêng cho từng tài khoản quan trọng, bật xác thực bổ sung khi có, giữ kín mã xác thực và thông tin khôi phục. Cập nhật phần mềm từ nguồn chính thức, thận trọng với tệp và tiện ích lạ, sao lưu dữ liệu cần thiết. Phần mềm độc hại có thể đánh cắp dữ liệu, phá hoại hoặc khóa tệp; không chỉ là làm máy chậm.
Khi có dấu hiệu lừa đảo, dừng tương tác, không nhập thêm dữ liệu, lưu bằng chứng cần thiết và dùng kênh chính thức để kiểm tra/khôi phục. Nếu đã lộ mật khẩu, đổi từ thiết bị đáng tin cậy và kiểm tra phiên đăng nhập, thông tin khôi phục. Không gửi mật khẩu cho người tự xưng “hỗ trợ”.
Đường dẫn nhận quà
Tin nhắn yêu cầu đăng nhập ngay vào một tên miền lạ để giữ phần quà. Ta không điền tài khoản. Thay vào đó, mở ứng dụng hoặc địa chỉ chính thức đã biết để kiểm tra thông báo. Sự gấp gáp là dấu hiệu cần thận trọng, chưa phải bằng chứng duy nhất xác định mọi tin đều giả.
Thử vận dụng
Một người hỏi mã xác thực vừa gửi đến điện thoại bạn để “hỗ trợ tài khoản”. Nên làm gì?
Biết tên không chứng minh người đó được quyền nhận mã.
Vẫn là tiết lộ thông tin xác thực.
Đúng: giữ mã kín và xác minh qua kênh đáng tin.
Đăng công khai làm lộ mã cho nhiều người.
Lời giải
Mã xác thực có thể cho phép thao tác trên tài khoản. Không cung cấp mã cho người khác qua yêu cầu này.
Bản sao lưu có ích khi nào?
Một tệp báo cáo bị ghi đè. Bản sao lưu trước đó giúp khôi phục phần đã mất. Tuy nhiên, nếu bản sao duy nhất cùng bị hỏng với thiết bị, nó không giúp được. Ta cần bản sao phù hợp và thỉnh thoảng thử mở/khôi phục, không chỉ nhìn tên thư mục “backup”.
Ví dụ xem cách làm
Bạn phát hiện liên kết ảnh lớp cho phép mọi người sửa. Nêu hai bước sửa phù hợp.
Lời giải
Giới hạn người truy cập và đổi quyền theo nhu cầu; kiểm tra lại bằng tài khoản nhận hoặc cửa sổ không đăng nhập để chắc phần công khai đã được thu hẹp.
Ví dụ xem cách làm
Máy vẫn hoạt động bình thường có chứng minh không có phần mềm độc hại không?
Lời giải
Không. Một số phần mềm độc hại hoạt động kín hoặc chưa gây triệu chứng rõ. Cần dựa vào các biện pháp bảo vệ, nguồn cài đặt và kết quả kiểm tra phù hợp, không chỉ tốc độ máy.
Những điều cần nhớ
Xác minh bằng kênh đã biết, giữ kín thông tin xác thực, cấp quyền vừa đủ và có bản sao dữ liệu. Khi có sự cố, dừng hành động có thể làm lộ thêm thông tin trước.
Đang học