Ý nghĩa và bài học của công cuộc Đổi mới

Thành tựu Đổi mới tạo thêm nguồn lực cho phát triển đất nước, cải thiện đời sống và nâng vị thế quốc tế. Từ thực tiễn ấy, SGK khái quát bốn nhóm bài học. Hiểu bài học cần nối nội dung với dẫn chứng, giải thích vì sao có tác dụng và cách vận dụng phù hợp. **Kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội**, trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đây là định hướng xuyên suốt; đổi mới nhận thức, bước đi và biện pháp nhằm thực hiện mục tiêu có hiệu quả trong điều kiện thực tế. **Đổi mới toàn diện, đồng bộ, có bước đi, hình thức và cách làm phù hợp.** Phát triển kinh tế gắn với đổi mới các lĩnh vực khác; tôn trọng quy luật khách quan, xuất phát từ thực tiễn và tổng kết kết quả để điều chỉnh. Ví dụ, đầu tư công nghệ cần đi cùng đào tạo nhân lực và tổ chức quản lí phù hợp. **Đổi mới vì lợi ích nhân dân, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của nhân dân.** Nhân dân vừa tham gia tạo nên thành quả, vừa thụ hưởng kết quả phát triển. Việc chăm lo đời sống, giáo dục, y tế và tạo điều kiện tham gia, kiểm tra, giám sát giúp thể hiện quan điểm dân là gốc bằng công việc cụ thể. **Kết hợp nội lực với ngoại lực, sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.** Phát huy nguồn lực, năng lực trong nước đồng thời tranh thủ hợp tác quốc tế, khoa học – công nghệ và những điều kiện thuận lợi. Năng lực trong nước giúp tiếp nhận, ứng dụng và làm chủ nguồn lực được trao đổi qua hợp tác. Bốn nhóm bài học có quan hệ gắn bó: mục tiêu định hướng; cách làm phù hợp giúp thực hiện; nhân dân là chủ thể và người thụ hưởng; việc kết hợp nguồn lực tăng khả năng phát triển. Vận dụng cần căn cứ nhiệm vụ, điều kiện và bằng chứng cụ thể. **Tình huống minh hoạ:** một cơ sở sản xuất được chuyển giao công nghệ, đồng thời đào tạo người vận hành, bảo trì và cải thiện quy trình. Nguồn lực bên ngoài phát huy tác dụng qua năng lực trong nước. Khi giải thích, cần chỉ rõ hai nguồn lực và mối liên hệ, chứ không chỉ gọi chung là hợp tác. Các mục tiêu phát triển hướng tới 2030 hoặc 2045 là mục tiêu phấn đấu theo văn kiện ở thời điểm được đề ra. Khi đánh giá thành tựu, cần căn cứ kết quả và niên đại của dữ liệu.

Chọn một bài học tâm đắc, lập dàn ý: nội dung → dẫn chứng lịch sử hoặc thành tựu → tác dụng → giá trị thực tiễn. Có thể lựa chọn những bài học khác nhau nếu giải thích có căn cứ. Ví dụ, với kết hợp nội lực và ngoại lực, cần chỉ ra nguồn lực trong nước, điều kiện quốc tế và cách chúng hỗ trợ nhau. Phần liên hệ có thể dùng tình huống học tập, tiếp nhận kiến thức mới và rèn năng lực tự học, ghi rõ đây là minh hoạ ở phạm vi học sinh. Tiêu chí đánh giá là căn cứ đúng, lập luận rõ và liên hệ phù hợp. Câu luyện giúp tự kiểm kiến thức; đoạn giải thích vẫn cần được tự viết. Đọc câu luyện tập lựa chọn bài học, đối chiếu với lập luận và dẫn chứng của bài viết.