Cùng bắt đầu
Sau Pa-ri, miền Bắc khôi phục và tăng chi viện, lực lượng cách mạng miền Nam tiếp tục đấu tranh. Khi tương quan lực lượng chuyển biến, thời cơ hoàn thành giải phóng miền Nam trở nên rõ hơn.
Kiến thức cần nhớ
Thắng lợi Đường 14 – Phước Long cuối năm 1974, đầu năm 1975 giúp đánh giá sức mạnh lực lượng cách mạng, sự suy yếu của chính quyền Sài Gòn và khả năng Mỹ can thiệp trở lại. Bộ Chính trị xác định kế hoạch giải phóng miền Nam trong hai năm 1975–1976, đồng thời sẵn sàng hoàn thành ngay năm 1975 nếu thời cơ thuận lợi.
| Chiến dịch và thời gian | Diễn biến và tác dụng |
|---|---|
| Tây Nguyên: chiến dịch mở đầu, 4–24-3-1975 | trận then chốt Buôn Ma Thuột ngày 10-3; phá vỡ một bộ phận quan trọng thế phòng thủ, tạo chuyển biến nhanh |
| Huế–Đà Nẵng: tiếp nối thắng lợi trong tháng 3 | giải phóng Huế 26-3, Đà Nẵng 29-3; giải phóng vùng rộng lớn, làm đối phương suy sụp thêm, tạo thế tiến vào Sài Gòn |
| Hồ Chí Minh: chiến dịch quyết định, 26–30-4-1975 | tiến vào Sài Gòn; ngày 30-4 chính quyền Sài Gòn đầu hàng; giải phóng Sài Gòn, đánh dấu thắng lợi quyết định của kháng chiến |
Các chiến dịch nối tiếp nhau trong sự phát triển nhanh của thời cơ; kế hoạch được điều chỉnh theo thực tiễn. Không hiểu dự kiến hai năm là phải chờ đến cuối năm 1976 mới được kết thúc.
Thắng lợi là kết quả kết hợp tiến công quân sự với nổi dậy, hoạt động chính trị của quần chúng và sự chi viện, chuẩn bị của cả nước. Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng cơ quan lãnh đạo, chỉ huy chỉ đạo nắm thời cơ, đẩy nhanh tiến trình giải phóng; không quy toàn bộ thành quả cho một cá nhân hoặc một đơn vị.
**1975:** hoàn thành giải phóng miền Nam, đất nước thống nhất về lãnh thổ. **1976:** tổng tuyển cử cả nước, Quốc hội khóa VI quyết định các vấn đề chung, hoàn thành thống nhất về mặt nhà nước. Hai mốc tiếp nối, khác nội dung.
Sau Pa-ri, chính quyền Sài Gòn tiếp tục lấn chiếm và phá hoại hiệp định. Hội nghị Trung ương 21 tháng 7-1973 xác định nhiệm vụ cách mạng miền Nam, tiếp tục đấu tranh trên ba mặt trận quân sự, chính trị, ngoại giao. Miền Bắc khôi phục kinh tế và tăng chi viện, chuẩn bị cho bước phát triển mới.
Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, quân ta tiến công từ nhiều hướng, kết hợp với nhân dân nổi dậy. Lúc 11 giờ 30 phút ngày 30-4-1975, cờ cách mạng tung bay trên Dinh Độc Lập, đánh dấu thắng lợi của chiến dịch. Mốc kết thúc này cần được giải thích bằng toàn bộ quá trình tạo thế, chuẩn bị và hành động thần tốc trong mùa Xuân.
Cùng xem một ví dụ
Chuỗi “Tây Nguyên → Huế – Đà Nẵng → Hồ Chí Minh” thể hiện ba chiến dịch lớn. Nếu thêm “Quốc hội quyết định tên nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, phải đặt sang năm 1976, không gộp vào ngày 30-4-1975.
Bài luyện
Kế hoạch giải phóng miền Nam 1975–1976 được hiểu đúng thế nào?
Đã lẫn kế hoạch giải phóng với nhiệm vụ thống nhất về mặt nhà nước sau đó.
Phước Long cung cấp căn cứ nhận định tình hình, chưa phải kết thúc kháng chiến.
Đúng. Dự kiến kế hoạch đi cùng quyết tâm chủ động chớp thời cơ.
Quyết tâm có tính linh hoạt, không buộc chờ đến cuối 1976.
Lời giải
Bộ Chính trị dự kiến giải phóng trong hai năm 1975–1976, đồng thời xác định hoàn thành ngay 1975 nếu thời cơ đến. Thắng lợi chiến trường và phản ứng của đối phương là căn cứ để đánh giá, điều chỉnh quyết tâm. Kế hoạch tác chiến khác với tổng tuyển cử và thống nhất nhà nước sau chiến tranh.
Bài luyện
Trình tự ba chiến dịch lớn mùa Xuân 1975 là gì?
Tây Nguyên mở đầu, không ở cuối.
Đúng: từ đột phá tháng 3 đến kết thúc tháng 4.
Đây là các chiến dịch chống Pháp.
Chiến dịch Hồ Chí Minh kết thúc tiến trình.
Lời giải
Tây Nguyên tạo đột phá, Huế–Đà Nẵng tiếp tục làm thay đổi nhanh cục diện, Chiến dịch Hồ Chí Minh kết thúc thắng lợi.
Bài luyện
Thắng lợi Đường 14–Phước Long có ý nghĩa nào đối với quyết định chiến lược?
Đây là tác dụng của chiến dịch Tây Nguyên sau đó.
Đúng. Thắng lợi và phản ứng đối phương cung cấp căn cứ thực tiễn cho nhận định.
Đây là kết quả chiến dịch Huế–Đà Nẵng.
Đây là kết quả Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Lời giải
Phước Long cuối 1974–đầu 1975 giúp đánh giá sự lớn mạnh của lực lượng cách mạng, sự suy yếu của quân đội Sài Gòn và khả năng Mỹ can thiệp trở lại rất hạn chế. Nhận định ấy củng cố quyết tâm giải phóng. Buôn Ma Thuột, Huế–Đà Nẵng và Sài Gòn thuộc những thắng lợi tiếp theo trong mùa Xuân 1975.
Bài luyện
Cách phân biệt năm 1975 và 1976 nào đúng?
Đã đảo hai bước hoàn thành giải phóng và thống nhất nhà nước.
Mỹ rút quân gắn với Pa-ri 1973; Chiến dịch Hồ Chí Minh kết thúc năm 1975.
Đúng. Hai bước nối tiếp nhưng khác nội dung lịch sử.
Tổng tuyển cử và quyết định tên nước đều thuộc năm 1976.
Lời giải
Thắng lợi 1975 hoàn thành giải phóng miền Nam, chấm dứt chia cắt lãnh thổ. Tổng tuyển cử ngày 25-4-1976 và kì họp Quốc hội khoá VI thực hiện thống nhất về mặt nhà nước; ngày 2-7-1976 quyết định tên nước. Không đặt quyết định của Quốc hội vào ngày 30-4-1975.
Những điều cần nhớ
Tây Nguyên → Huế – Đà Nẵng → Hồ Chí Minh. Ngày 30-4-1975 là bước ngoặt giải phóng; năm 1976 hoàn thành thống nhất nhà nước.
Đang học