Tính chất, ý nghĩa và bài học của Cách mạng tháng Tám

**Về tính chất:** đây là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, đồng thời mang tính dân chủ nhân dân. Nhiệm vụ nổi bật là lật đổ ách thống trị thực dân, phát xít, giành độc lập; việc xóa bỏ chế độ quân chủ, thành lập nhà nước của nhân dân thể hiện nội dung dân chủ. Không đồng nhất thắng lợi này với đã hoàn thành xây dựng chủ nghĩa xã hội hay giải quyết xong mọi vấn đề ruộng đất. | Phạm vi | Ý nghĩa | |---|---| | Dân tộc | phá bỏ ách thống trị thực dân, phát xít và chế độ quân chủ; lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa | | Vị thế nhân dân | từ người dân mất nước thành người làm chủ một nước độc lập | | Con đường phát triển | mở ra kỉ nguyên độc lập, tự do và phát triển dưới chế độ dân chủ cộng hoà | | Quốc tế | góp phần chống phát xít, làm tan rã hệ thống thuộc địa và cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc | Với thắng lợi này, Đảng Cộng sản Đông Dương từ hoạt động bí mật trở thành đảng cầm quyền. Những thay đổi về độc lập, chế độ và vị thế nhân dân tạo nên bước ngoặt của dân tộc. Đóng góp quốc tế diễn ra trong quá trình đấu tranh còn tiếp diễn; không có nghĩa các thuộc địa đều được giải phóng ngay sau tháng Tám. Sau ngày 2-9, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải giải quyết khó khăn về kinh tế, xã hội và bảo vệ chính quyền trước các thế lực chống phá, xâm lược. **Giành được độc lập** là thành quả quyết định; **giữ vững độc lập** là nhiệm vụ tiếp theo. Ba bài học có thể giải thích từ những dẫn chứng đã học: - **Sự lãnh đạo của Đảng:** đường lối đúng đắn, linh hoạt đi cùng tổ chức thực hiện. Các quyết định từ ngày 13-8 giúp thống nhất, phát động hành động trong cả nước. - **Đại đoàn kết dân tộc:** Việt Minh tập hợp, tổ chức các tầng lớp vì độc lập; sự tham gia rộng rãi của quần chúng tạo sức mạnh giành chính quyền. - **Nắm bắt thời cơ:** lực lượng đã chuẩn bị cần đi cùng nhận định đúng tình hình và hành động mau lẹ, trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương. Giá trị thực tiễn của bài học chuẩn bị và thời cơ có thể được giải thích qua một việc gần gũi: muốn tham gia một dự án học tập có hạn đăng kí, cần rèn năng lực từ trước, đọc đúng điều kiện và hành động đúng lúc. Đây là **tình huống minh hoạ**, chỉ dùng để hiểu quan hệ chuẩn bị–hành động, không đồng nhất một hoạt động học tập với sự nghiệp cách mạng.

Viết đoạn giải thích vì sao Cách mạng tháng Tám là bước ngoặt của dân tộc. Sắp xếp ba ý: chế độ thống trị cũ bị xoá bỏ; nhà nước mới và vị thế người dân; con đường tiếp tục bảo vệ, xây dựng đất nước. Dùng ít nhất hai sự kiện làm căn cứ. Sau đó chọn một bài học và nêu việc làm phù hợp hiện nay. Tiêu chí là đúng căn cứ lịch sử, giải thích được tác dụng và có hành động cụ thể; không có yêu cầu mọi người phải chọn cùng một bài học. Đọc yêu cầu luyện tập và vận dụng, đối chiếu đoạn giải thích với khái niệm bước ngoặt và giá trị bài học.