Hoạt động đối ngoại của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh

Đầu thế kỉ XX, Việt Nam còn dưới ách thống trị thực dân. Các nhà yêu nước tìm cách liên hệ bên ngoài để phục vụ công cuộc cứu nước. Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh đều có lòng yêu nước, nhưng khác nhau về địa bàn, mục đích trực tiếp và cách vận động. **Phan Bội Châu: Nhật Bản và Trung Quốc.** Năm 1905, ông sang Nhật Bản tìm sự giúp đỡ về khí giới, đào tạo nhân lực. Phong trào Đông du đưa khoảng 200 thanh niên Việt Nam sang học tập, chuẩn bị lực lượng cho công cuộc giành độc lập. Năm 1908, ông tham gia thành lập các tổ chức đoàn kết quốc tế như Điền–Quế–Việt liên minh và Đông Á đồng minh. Những liên hệ ấy hướng tới hợp sức chống đế quốc. Đọc tên tổ chức cần hiểu đây là hoạt động liên kết của các lực lượng yêu nước, không tự suy ra đã có hiệp ước liên minh quân sự giữa các chính phủ. Năm 1911, Phan Bội Châu quyết định hoạt động ở Trung Quốc. Năm 1912, ông thành lập Việt Nam Quang phục hội, tham gia Chấn Hoa Hưng Á; đồng thời, cử người liên hệ đại diện nước ngoài để tìm sự giúp đỡ chống thực dân Pháp. Địa bàn và hình thức có thay đổi, mục tiêu giành độc lập vẫn là điểm xuyên suốt. **Phan Châu Trinh: hoạt động nổi bật tại Pháp.** Sang Pháp năm 1911, ông tiếp xúc các nhóm Việt kiều, tổ chức và đảng phái tiến bộ, gửi kiến nghị, diễn thuyết và phê phán chính quyền thực dân. Mục đích là vận động cải cách cho Việt Nam, nâng dân trí, dân quyền và cải thiện đời sống. Ông góp phần vào hoạt động của các tổ chức yêu nước Việt Nam tại Pháp, tham gia nhóm soạn thảo Yêu sách của nhân dân An Nam. Hoạt động tại Pháp vừa vận động các lực lượng tiến bộ, vừa làm dư luận hiểu tình hình Việt Nam. Cần căn cứ mục đích, nội dung hoạt động để đánh giá, thay vì chỉ dựa vào nước nơi nhân vật cư trú. | Tiêu chí so sánh | Nhận xét có căn cứ | |---|---| | Địa bàn nổi bật | Phan Bội Châu ở Nhật Bản, Trung Quốc; Phan Châu Trinh ở Pháp | | Mục đích và cách vận động | Phan Bội Châu tìm hỗ trợ, chuẩn bị lực lượng chống Pháp; Phan Châu Trinh vận động cải cách, dân quyền và dư luận tiến bộ | | Đóng góp chung | Mở liên hệ quốc tế, thúc đẩy phong trào yêu nước và đưa vấn đề Việt Nam ra bên ngoài | Đây là hoạt động của cá nhân, tổ chức yêu nước trước khi Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời năm 1945. Khi so sánh, cần giữ cùng tiêu chí và gắn hoạt động với bối cảnh đầu thế kỉ XX.

Lập bảng mục đích, địa bàn, hoạt động và đóng góp của hai nhân vật. Mỗi nhận xét cần có ít nhất một dẫn chứng, như Đông du hoặc hoạt động kiến nghị tại Pháp. Viết đoạn giải thích một điểm chung và một điểm khác. Phân biệt thông tin về địa bàn với kết luận về lập trường: hoạt động ở Pháp cần được đọc qua nội dung đấu tranh và mục tiêu cải cách. Đọc thông tin và chú thích chân dung; ảnh chân dung giúp nhận diện nhân vật, còn nhận xét về hoạt động cần căn cứ phần tư liệu chữ.