Cùng bắt đầu
Kết thúc kháng chiến là kết quả của một quá trình lâu dài trên cả hai miền. Ta nối những việc đã học để giải thích thắng lợi, thay vì chỉ học một danh sách nguyên nhân.
Kiến thức cần nhớ
| Yếu tố | Mối liên hệ với thắng lợi |
|---|---|
| Sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh | đường lối độc lập, tự chủ; xác định nhiệm vụ hai miền, kết hợp quân sự, chính trị, ngoại giao |
| Nhân dân và lực lượng vũ trang | yêu nước, đoàn kết, lao động và chiến đấu bền bỉ |
| Hậu phương miền Bắc | xây dựng, bảo vệ và chi viện, tạo cơ sở cho tiến trình giải phóng |
| Đoàn kết ba nước Đông Dương | phối hợp, hỗ trợ đấu tranh vì độc lập |
| Sự ủng hộ quốc tế | giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa; phong trào hòa bình, phản chiến, trong đó có nhân dân Mỹ |
Sức mạnh trong nước giữ vai trò quyết định; ủng hộ quốc tế là nhân tố quan trọng. Độc lập, tự chủ không phủ nhận hợp tác, cũng không có nghĩa đường lối do nước ngoài quyết định thay.
Thắng lợi kết thúc 21 năm kháng chiến chống Mỹ và 30 năm chiến tranh cách mạng 1945–1975; hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trên cả nước. Đất nước bước vào thời kì độc lập, thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Đối với thế giới, thắng lợi cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc, đấu tranh vì hòa bình và góp phần làm suy yếu chủ nghĩa thực dân mới. Không đồng nhất ý nghĩa đó với mọi cuộc chiến trên thế giới đều kết thúc.
Hòa bình, thống nhất tạo điều kiện căn bản cho xây dựng đất nước, nhưng hậu quả chiến tranh, khó khăn kinh tế và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền vẫn còn. Trân trọng thắng lợi cũng là trân trọng sự hi sinh và công sức của nhiều thế hệ, không chỉ ghi nhớ một ngày lễ.
Khi phân tích vai trò lãnh đạo, cần làm rõ đường lối tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ ở hai miền, sự phối hợp quân sự–chính trị–ngoại giao và việc chủ động điều chỉnh quyết tâm theo thời cơ. Khi phân tích nhân dân, cần thấy cả người trực tiếp chiến đấu, người sản xuất, vận tải, chăm sóc thương binh và nhiều lực lượng đóng góp khác.
Sự ủng hộ của nhân dân Mỹ và các lực lượng phản chiến cho thấy không đồng nhất chính sách chiến tranh của một chính quyền với quan điểm của toàn thể nhân dân nước đó. Đoàn kết quốc tế được xây dựng trên mục tiêu độc lập, hoà bình, chính nghĩa của cuộc đấu tranh.
Cùng xem một ví dụ
Dân công vận tải, công nhân sửa cầu, bộ đội ở chiến trường và người tham gia phong trào phản chiến có đóng góp khác nhau. Khi giải thích, ta phân biệt sức mạnh nội lực quyết định với sự hỗ trợ quốc tế quan trọng, đồng thời thấy chúng cùng góp vào kết quả.
Thực hành tìm hiểu đoàn kết quốc tế và tri ân
Chọn một phong trào quốc tế ủng hộ Việt Nam hoặc một sự kiện, nhân vật tiêu biểu. Lập phiếu có tên, thời gian, địa điểm, mục tiêu, hoạt động, kết quả hoặc ý nghĩa; ghi nguồn chính thống đã đọc. Nếu chưa đủ căn cứ về số người tham gia hoặc kết quả, ghi điều cần tìm hiểu, không tự đặt số liệu.
Từ hiểu biết về sự hi sinh và đóng góp trong chiến tranh, lập một việc tri ân phù hợp: chăm sóc di tích, tìm hiểu câu chuyện người có công hoặc tham gia hoạt động do nhà trường tổ chức. Sản phẩm cần phân biệt việc đã thực hiện với kế hoạch; giải thích việc làm góp phần gìn giữ kí ức và lòng biết ơn ra sao.
Đối chiếu yêu cầu vận dụng về sự kiện, nhân vật hoặc phong trào nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam.
Bài luyện
Cách giải thích nào đúng về nội lực và đoàn kết quốc tế trong thắng lợi chống Mỹ?
Đúng. Hai nguồn sức mạnh có quan hệ nhưng không hoán đổi vai trò hoặc phạm vi.
Đã đổi nhóm nhân tố trong nước và quốc tế.
Đây là sự phối hợp giữa các dân tộc, thuộc đoàn kết quốc tế.
Đường lối có tính độc lập, tự chủ; sự giúp đỡ quốc tế không thay vai trò lãnh đạo và nhân dân Việt Nam.
Lời giải
Nội lực gồm sự lãnh đạo, sức mạnh nhân dân, lực lượng vũ trang và hậu phương trong nước. Đoàn kết ba nước Đông Dương, giúp đỡ của các nước và phong trào phản chiến bổ sung điều kiện quốc tế quan trọng. Kết hợp sức mạnh không có nghĩa đổi nội lực thành ngoại lực hoặc để bên ngoài quyết định thay đường lối.
Bài luyện
Ý nghĩa nào phản ánh bước phát triển sau thắng lợi 1975?
Đây là ý nghĩa của Cách mạng tháng Tám và sự ra đời nhà nước năm 1945.
Đúng. Nhận định nêu kết thúc quá trình 1945–1975 và mở thời kì mới.
Đây là ý nghĩa thắng lợi chống Pháp 1954, khác phạm vi thành quả 1975.
Đây là bước tiếp theo năm 1976, không phải sự kiện đã hoàn thành năm 1975.
Lời giải
Thắng lợi 1975 kết thúc 21 năm chống Mỹ, 30 năm chiến tranh cách mạng 1945–1975 và hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước. Đất nước bước vào thời kì độc lập, thống nhất, đi lên chủ nghĩa xã hội. Cần phân biệt với nhà nước ra đời 1945, giải phóng miền Bắc 1954 và thống nhất nhà nước 1976.
Bài luyện
Phong trào phản chiến của nhân dân Mỹ thuộc nhân tố nào trong nguyên nhân thắng lợi?
Đây là địa bàn và lực lượng trong nước Việt Nam, khác với nhân dân Mỹ.
Đúng. Phản chiến là một biểu hiện của sự ủng hộ quốc tế với độc lập, hoà bình.
Đây là nhân tố hậu phương trong nước.
Đây là một hình thức đoàn kết quốc tế khác, không đồng nhất với phong trào phản chiến tại Mỹ.
Lời giải
Phong trào phản chiến của nhân dân Mỹ thuộc sự ủng hộ của các lực lượng hoà bình, dân chủ trên thế giới. Dẫn chứng đồng thời cho thấy cần phân biệt chính sách chiến tranh của chính quyền với quan điểm, hoạt động vì hoà bình của các lực lượng nhân dân. Không gộp phong trào này vào hoạt động ở Việt Nam hoặc phối hợp vũ trang tại Đông Dương.
Bài luyện
Nhóm thông tin nào trực tiếp đáp ứng phiếu tìm hiểu một phong trào quốc tế ủng hộ Việt Nam?
Đây là thông tin tổ chức chuyến đi, chưa giới thiệu phong trào lịch sử.
Đây là thông tin phục vụ một chương trình biểu diễn, khác nhiệm vụ tìm hiểu phong trào.
Đúng. Nhóm này cho phép xác định sự kiện, giải thích đóng góp và kiểm tra căn cứ.
Đây là kế hoạch sinh hoạt, chưa nêu hoạt động và ý nghĩa của phong trào đang tìm hiểu.
Lời giải
Phiếu cần xác định phong trào diễn ra ở đâu, khi nào, do ai tổ chức, nhằm mục tiêu gì, có hoạt động và ý nghĩa ra sao. Nguồn tư liệu giúp kiểm tra thông tin, tránh tự đặt số liệu. Kế hoạch chuyến đi, chương trình biểu diễn hoặc lịch sinh hoạt có mục đích riêng và không thay sản phẩm tìm hiểu lịch sử.
Những điều cần nhớ
Thắng lợi của sự lãnh đạo và sức mạnh toàn dân, có đoàn kết quốc tế; mở thời kì đất nước độc lập, thống nhất và xây dựng.
Đang học