Cùng bắt đầu
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời gắn với quá trình Nguyễn Ái Quốc truyền bá tư tưởng, đào tạo cán bộ và tổ chức thống nhất các lực lượng cộng sản.
Kiến thức cần nhớ
**Chuẩn bị chính trị, tư tưởng**
Sau khi tìm thấy con đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác–Lê-nin và lí luận giải phóng dân tộc. Tại Pháp, Người tham gia lập Hội Liên hiệp thuộc địa năm 1921, sáng lập báo **Người cùng khổ**, viết cho nhiều tờ báo. Hoạt động báo chí tố cáo sự áp bức của chủ nghĩa thực dân, thức tỉnh và kết nối các lực lượng đấu tranh.
Nguyễn Ái Quốc vận dụng lí luận vào điều kiện thuộc địa: giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp; cách mạng thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc có quan hệ chặt chẽ; cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có thể thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc. Người cũng nhấn mạnh vai trò tổ chức, lãnh đạo của một chính đảng cách mạng.
**Chuẩn bị tổ chức và cán bộ**
Tháng 6-1925, tại Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc thành lập **Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên**. Hội tổ chức huấn luyện chính trị, đào tạo cán bộ, ra báo Thanh niên và truyền bá lí luận vào phong trào công nhân, phong trào yêu nước. Các bài giảng của Người được tập hợp trong **Đường Kách mệnh**.
Như vậy, chuẩn bị tư tưởng và tổ chức gắn bó với nhau. Lí luận định hướng hoạt động; đội ngũ cán bộ và tổ chức giúp truyền bá, đưa lí luận vào phong trào. Hoạt động của Hội thúc đẩy sự phát triển của phong trào công nhân, yêu nước, tạo điều kiện cho các tổ chức cộng sản ra đời năm 1929.
**Thống nhất các tổ chức cộng sản**
Năm 1929, ba tổ chức cộng sản ra đời thể hiện bước phát triển của phong trào. Tuy nhiên, hoạt động riêng rẽ, tranh giành ảnh hưởng gây nguy cơ chia rẽ. Yêu cầu cấp bách là thống nhất lực lượng lãnh đạo.
Với tư cách phái viên Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc chủ động triệu tập và chủ trì hội nghị hợp nhất tại **Cửu Long, Hồng Công, Trung Quốc**, bắt đầu từ ngày 6-1-1930. Hội nghị thống nhất thành lập **Đảng Cộng sản Việt Nam**, thông qua các văn kiện do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo. **Chính cương vắn tắt** và **Sách lược vắn tắt** được xem là Cương lĩnh chính trị đầu tiên, kết hợp vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp phù hợp nhiệm vụ giải phóng dân tộc.
Ngày **3-2** được lấy làm ngày kỉ niệm thành lập Đảng. Cần phân biệt ngày kỉ niệm với mốc mở đầu hội nghị được SGK và SGV trình bày.
**Vì sao thành lập Đảng là bước ngoặt?**
Đảng ra đời là sản phẩm kết hợp chủ nghĩa Mác–Lê-nin, tư tưởng Nguyễn Ái Quốc với phong trào công nhân và phong trào yêu nước. Cách mạng Việt Nam có tổ chức lãnh đạo thống nhất và đường lối giải phóng, gắn bó với cách mạng vô sản thế giới. Sự kiện chấm dứt tình trạng khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo, tạo cơ sở cho những thắng lợi tiếp theo.
Vai trò của Nguyễn Ái Quốc thể hiện trong cả **chuẩn bị**, **thống nhất tổ chức** và **xây dựng Cương lĩnh**. Nêu hội nghị năm 1930 cần nối với quá trình chuẩn bị trước đó để giải thích vì sao sự kiện có thể diễn ra và có ý nghĩa lâu dài.
Cùng xem một ví dụ
Hội Thanh niên mở lớp huấn luyện, rồi cán bộ đưa lí luận vào phong trào. Ví dụ ấy cho thấy chuẩn bị tư tưởng và tổ chức hỗ trợ nhau; không nên gán mỗi hoạt động vào một ô tách biệt tuyệt đối.
Đọc Đường Kách mệnh qua tư liệu SGK
Đọc Tư liệu 3 ở trang 96 SGK, tìm ý nói về vai trò của đảng cách mạng và nền tảng lí luận. Giải thích vì sao nhận định đó gắn với hoạt động huấn luyện cán bộ, xây dựng tổ chức của Nguyễn Ái Quốc.
Phân biệt lời của tác giả trong tư liệu với phần giải thích của người đọc. Khi dẫn lại, ghi tác giả, tác phẩm và nơi trích; có thể diễn đạt ý bằng lời của mình thay vì chép dài.
Bài luyện
Hoạt động nào của Nguyễn Ái Quốc trực tiếp đào tạo cán bộ, chuẩn bị về tổ chức cho sự ra đời của Đảng?
Viết báo góp phần thức tỉnh nhân dân và chuẩn bị về chính trị, tư tưởng; chưa chỉ ra hoạt động trực tiếp đào tạo đội ngũ.
Luận điểm này thuộc sự chuẩn bị về lí luận, làm rõ quan hệ giữa hai phong trào cách mạng.
Nhận định này giải thích sự cần thiết của đảng và nền tảng lí luận; câu hỏi yêu cầu hoạt động xây dựng đội ngũ, tổ chức.
Đúng: Hội và các lớp huấn luyện tại Quảng Châu đào tạo cán bộ để truyền bá lí luận, phát triển phong trào.
Lời giải
Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại Quảng Châu tháng 6-1925 và trực tiếp phụ trách các lớp huấn luyện. Hoạt động này tạo đội ngũ cán bộ và cơ sở tổ chức cho sự ra đời của Đảng. Viết báo và xây dựng luận điểm cách mạng cũng là sự chuẩn bị quan trọng, nhưng thuộc phương diện chính trị, tư tưởng được hỏi ở các lựa chọn khác.
Bài luyện
Vì sao sự ra đời của ba tổ chức cộng sản năm 1929 đặt ra yêu cầu hợp nhất đầu năm 1930?
Hội Thanh niên là bước chuẩn bị về tổ chức. Yêu cầu đầu năm 1930 là hợp nhất các tổ chức cộng sản thành một đảng.
Đúng: hoạt động riêng rẽ, tranh giành quần chúng và phê phán lẫn nhau làm nảy sinh nguy cơ chia rẽ.
Duy trì các trung tâm lãnh đạo riêng không giải quyết tình trạng phân tán; phong trào cần sự lãnh đạo thống nhất.
Sự ra đời của các tổ chức cộng sản cho thấy bước phát triển của khuynh hướng vô sản; hợp nhất tiếp tục bước phát triển đó.
Lời giải
Ba tổ chức cộng sản ra đời chứng tỏ sự phát triển của khuynh hướng vô sản. Tuy nhiên, hoạt động riêng rẽ làm lực lượng phân tán và gây nguy cơ chia rẽ. Hợp nhất thành một đảng đáp ứng nhu cầu lãnh đạo thống nhất, không phải quay lại tổ chức hay khuynh hướng trước đó.
Bài luyện
Cặp văn kiện nào do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo, được Hội nghị thành lập Đảng thông qua và được xem là Cương lĩnh chính trị đầu tiên?
Đúng: hai văn kiện xác định những vấn đề chiến lược và sách lược, thể hiện vai trò của Nguyễn Ái Quốc về đường lối.
Đường Kách mệnh gắn với huấn luyện cán bộ trước khi Đảng ra đời; Chương trình cứu nước của Việt Minh thuộc giai đoạn chuẩn bị Cách mạng tháng Tám.
Hai văn kiện thuộc năm 1945 và 1946, gắn với thành lập nhà nước và bảo vệ độc lập.
Đây là các văn bản thoả thuận với Pháp năm 1946, thuộc hoạt động ngoại giao bảo vệ chính quyền mới.
Lời giải
Hội nghị thành lập Đảng thông qua Chính cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo. Hai văn kiện được xem là Cương lĩnh chính trị đầu tiên. Bên cạnh triệu tập và chủ trì hội nghị, Người còn có đóng góp trực tiếp vào việc xác định đường lối của Đảng.
Bài luyện
Ý nghĩa nào thể hiện bước ngoặt do sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930?
Việc tìm thấy con đường cứu nước gắn với bước chuyển năm 1920; đây là cơ sở cho quá trình chuẩn bị thành lập Đảng.
Ba tổ chức ra đời trong năm 1929; sự hợp nhất năm 1930 giải quyết tình trạng hoạt động riêng rẽ của các tổ chức đó.
Giành chính quyền và thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà là kết quả năm 1945.
Đúng: Đảng ra đời chấm dứt khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo, mở ra bước phát triển mới của cách mạng.
Lời giải
Năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời tạo sự lãnh đạo thống nhất với đường lối giải phóng dân tộc. Cần phân biệt bước ngoặt này với việc tìm thấy con đường cứu nước năm 1920, sự xuất hiện ba tổ chức cộng sản năm 1929 và thắng lợi giành chính quyền năm 1945.
Những điều cần nhớ
Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị chính trị, tư tưởng, tổ chức; chủ trì thống nhất các tổ chức cộng sản và soạn Cương lĩnh đầu tiên. Đảng ra đời năm 1930 tạo bước ngoặt về đường lối và tổ chức lãnh đạo.
Đang học