Cùng bắt đầu
Đặt tuổi trẻ của Nguyễn Tất Thành trong hoàn cảnh đất nước, quê hương và gia đình giúp hiểu vì sao việc tìm đường cứu nước trở thành một yêu cầu cấp bách.
Kiến thức cần nhớ
**Đất nước đặt ra yêu cầu tìm đường cứu nước**
Hồ Chí Minh sinh ngày **19-5-1890**, thuở nhỏ tên là **Nguyễn Sinh Cung**. Khi Người lớn lên, thực dân Pháp đã từng bước áp đặt ách cai trị ở Việt Nam. Nhân dân bị áp bức, bóc lột; nền độc lập dân tộc và quyền tự do bị tước đoạt. Các phong trào yêu nước cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX chưa giành được thắng lợi. Hoàn cảnh ấy đặt ra nhiệm vụ cấp bách: tìm con đường giành độc lập, đem lại tự do và hạnh phúc cho nhân dân.
Truyền thống yêu nước, đoàn kết, nhân nghĩa của dân tộc là nền tảng tinh thần quan trọng. Tuy vậy, có lòng yêu nước chưa đủ để xác định ngay một con đường phù hợp. Nguyễn Tất Thành phải tiếp tục học tập, quan sát và khảo nghiệm thực tiễn.
**Quê hương và gia đình góp phần hình thành chí hướng**
Quê nội của Người là **làng Sen**, quê ngoại là **Hoàng Trù**, thuộc xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An theo địa danh trong SGK hiện hành. Những sự kiện tuổi thơ cần đặt trong không gian lịch sử của chúng. Vùng đất Nghệ An có truyền thống hiếu học và đấu tranh yêu nước. Đầu thế kỉ XX, trung tâm công nghiệp Vinh–Bến Thuỷ còn tạo điều kiện tiếp xúc với những tư tưởng mới.
Thân phụ **Nguyễn Sinh Sắc** là một nhà nho yêu nước, đỗ Phó bảng; thân mẫu **Hoàng Thị Loan** cần cù, giàu tình yêu thương và am hiểu văn hoá dân gian. Truyền thống hiếu học, nếp sống và tình cảm gia đình góp phần hình thành nhân cách, sự đồng cảm với nhân dân lao động. Các yếu tố đất nước, quê hương và gia đình tác động cùng nhau; sự lựa chọn con đường còn gắn với hoạt động chủ động của Nguyễn Tất Thành về sau.
**Từ học tập đến quyết định ra đi**
Nguyễn Sinh Cung từng theo gia đình vào Huế, sau đó trở về quê và lấy tên Nguyễn Tất Thành. Người học ở Đông Ba, Quốc học Huế; tham gia phong trào chống thuế ở Huế năm 1908. Năm 1910, Người dạy học tại Trường Dục Thanh ở Phan Thiết. Những trải nghiệm ấy giúp mở rộng hiểu biết và nuôi dưỡng trăn trở về vận mệnh đất nước.
Ngày **5-6-1911**, với tên Văn Ba, Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng ở Sài Gòn trên tàu La-tu-sơ Tơ-rê-vin, bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước. Mốc này mở đầu quá trình tìm hiểu lâu dài. Đến năm 1920, quá trình khảo nghiệm và việc tiếp cận chủ nghĩa Mác–Lê-nin mới dẫn tới bước chuyển quyết định trong lựa chọn con đường cách mạng.
Cùng xem một ví dụ
Một đoạn giới thiệu nêu truyền thống hiếu học của gia đình rồi liên hệ với tinh thần tự học của Nguyễn Tất Thành có quan hệ giải thích rõ. Để nói Người tìm thấy con đường cách mạng vô sản, còn cần dẫn chứng về quá trình hoạt động và bước chuyển năm 1920.
Đọc tư liệu về quê hương
Quan sát ảnh cảng Bến Thuỷ và đọc đoạn tư liệu trong SGK. Tìm thông tin cho thấy quê hương có truyền thống văn hoá, đồng thời có điều kiện tiếp xúc với những biến đổi mới.
Khi trình bày, nêu rõ dẫn chứng lấy từ ảnh hay từ đoạn văn. Một bức ảnh về cảng không tự chứng minh mọi đặc điểm tính cách của cư dân.
Bài luyện
Yếu tố nào trực tiếp đặt ra yêu cầu tìm con đường giải phóng dân tộc mới vào đầu thế kỉ XX?
Cuộc kháng chiến 1945–1954 thuộc thời kì sau.
Đúng: tình trạng mất độc lập và kết quả các phong trào đặt ra yêu cầu tìm đường.
Đầu thế kỉ XX, Việt Nam còn dưới ách thống trị thực dân.
Đảng ra đời năm 1930, sau quyết định ra đi.
Lời giải
Ách thống trị thực dân làm nhiệm vụ độc lập trở nên cấp bách. Các phong trào trước đó chưa thắng lợi nên cần tiếp tục tìm một con đường giải phóng phù hợp.
Bài luyện
Cặp thông tin nào đúng về gia đình Hồ Chí Minh?
Nơi ra đi là Bến Nhà Rồng ở Sài Gòn.
Đúng: đây là thân phụ và thân mẫu của Người.
Hoàng Trù là quê ngoại ở Nghệ An.
Dục Thanh là trường học nơi Nguyễn Tất Thành từng dạy.
Lời giải
Thân phụ là Nguyễn Sinh Sắc, thân mẫu là Hoàng Thị Loan. Làng Sen, Hoàng Trù và Bến Nhà Rồng chỉ những địa điểm có vai trò khác nhau trong cuộc đời Người.
Bài luyện
Nhận xét nào giải thích hợp lí ảnh hưởng của quê hương, gia đình?
SGK nêu nhiều yếu tố lịch sử, văn hoá và gia đình.
Cần tính đến hoạt động chủ động và trải nghiệm về sau.
Đúng: đây là những ảnh hưởng góp phần hình thành nhân cách.
Người còn tiếp tục tự học và khảo nghiệm.
Lời giải
Truyền thống yêu nước, hiếu học cùng nếp sống gia đình góp phần hình thành nhân cách. Việc lựa chọn đường lối còn trải qua quá trình học tập, quan sát và hoạt động thực tiễn.
Bài luyện
Ngày 5-6-1911 đánh dấu điều gì?
Thành lập Đảng thuộc đầu năm 1930.
Đúng: Người rời Bến Nhà Rồng để tìm đường cứu nước.
Tổng khởi nghĩa diễn ra tháng 8-1945.
Tuyên ngôn được đọc ngày 2-9-1945.
Lời giải
Ngày 5-6-1911 mở đầu hành trình tìm đường cứu nước. Cần phân biệt với bước lựa chọn con đường cách mạng vô sản năm 1920 và các hoạt động tổ chức, lãnh đạo sau đó.
Những điều cần nhớ
Đất nước mất độc lập và các phong trào cứu nước chưa thắng lợi đặt ra yêu cầu tìm đường mới. Quê hương, gia đình góp phần bồi dưỡng chí hướng. Ngày 5-6-1911 mở đầu hành trình khảo nghiệm.
Đang học