Sự hình thành trật tự hai cực I-an-ta

Hội nghị thống nhất tiếp tục tiêu diệt tận gốc phát xít Đức, quân phiệt Nhật; quyết định việc thành lập Liên hợp quốc; thoả thuận về đóng quân và phạm vi ảnh hưởng sau chiến tranh. Ở châu Âu, theo cách trình bày của SGK, quân đội Liên Xô chiếm đóng miền Đông nước Đức, Đông Béc-lin và các nước Đông Âu; quân đội Mỹ, Anh, Pháp chiếm đóng miền Tây nước Đức, Tây Béc-lin và các nước Tây Âu. Đông Âu thuộc phạm vi ảnh hưởng Liên Xô, Tây Âu thuộc phạm vi ảnh hưởng Mỹ. Ở châu Á, các thoả thuận liên quan điều kiện Liên Xô tham chiến chống Nhật và việc tổ chức khu vực sau chiến tranh. Sau khi Nhật đầu hàng, quân đội Mỹ chiếm đóng Nhật Bản; tại bán đảo Triều Tiên, quân đội Liên Xô ở phía bắc và Mỹ ở phía nam vĩ tuyến 38. Hội nghị cũng chấp nhận duy trì nguyên trạng và công nhận nền độc lập của Mông Cổ. Theo phần trình bày của sách, những vùng còn lại ở châu Á như Đông Nam Á, Nam Á, Tây Á vẫn thuộc phạm vi ảnh hưởng các nước phương Tây. Những nội dung này thuộc hoàn cảnh lịch sử cuối chiến tranh. Các quyết định ở I-an-ta cùng thoả thuận tiếp theo giữa các cường quốc tạo khuôn khổ cho trật tự thế giới mới. Do đó, không quy mọi quyết định hoặc thay đổi sau 1945 cho riêng một hội nghị tháng 2. Quan sát Hình 2 và đọc đoạn cuối trang. Chú thích hàng ghế ngồi, từ trái sang phải, xác định U. Séc-sin (Anh), Ph. Ru-dơ-ven (Mỹ), I. Xta-lin (Liên Xô). Ảnh giúp nhận diện thành phần; đoạn chữ cho biết nội dung thoả thuận và vai trò của những thoả thuận tiếp theo. Khi trình bày, dùng địa danh theo bối cảnh 1945.

Trật tự thế giới thể hiện sự sắp xếp, phân bố quyền lực trong quan hệ quốc tế. Trật tự hai cực I-an-ta được đặc trưng bởi hai trung tâm lớn là Liên Xô và Mỹ, đứng đầu hai hệ thống đối lập. Hai cực không có nghĩa thế giới chỉ còn hai quốc gia. Khái niệm nhấn vào ảnh hưởng và khả năng chi phối của hai trung tâm. Các dân tộc vẫn đấu tranh cho độc lập, những quốc gia và lực lượng khác vẫn tác động đến quan hệ quốc tế.