Cùng bắt đầu
Từ năm 1930, hoạt động quốc tế có bước phát triển gắn với sự lãnh đạo của Đảng. Ta theo dõi các hướng quan hệ và mục tiêu chống thực dân, phát xít.
Ba hướng liên hệ quốc tế
Trong những năm 1930–1945, hoạt động đối ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương phục vụ cuộc đấu tranh chống thực dân, phát xít, giành độc lập, tự do và góp phần bảo vệ hoà bình. Chủ thể, mục tiêu và hoàn cảnh đã phát triển so với hoạt động của các nhà yêu nước đầu thế kỉ XX.
**Gắn bó với phong trào cách mạng thế giới.** Là một phân bộ của Quốc tế Cộng sản, Đảng tổ chức các hoạt động ủng hộ Liên Xô; phối hợp với các tổ chức của người Pháp, người Hoa ở Đông Dương quyên góp giúp đỡ nạn nhân chiến tranh tại Trung Quốc. Hoạt động đoàn kết đi cùng đấu tranh vì quyền lợi nhân dân trong nước.
**Củng cố liên hệ tại Trung Quốc và Đông Nam Á.** Đảng phát triển quan hệ với Đảng Cộng sản Trung Quốc, thành lập Tiểu ban vận động Hoa kiều, giúp người Hoa tổ chức hội cứu quốc. Đồng thời, Đảng liên lạc với phong trào dân tộc chống quân phiệt Nhật tại Miến Điện, Mã Lai, Phi-líp-pin, Thái Lan, In-đô-nê-xi-a.
Các địa danh Miến Điện, Mã Lai được đọc theo thời điểm và cách gọi trong tư liệu. Đây là quan hệ với lực lượng, phong trào chống Nhật; cần phân biệt với việc thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức giữa các chính phủ.
**Thông qua Mặt trận Việt Minh, tranh thủ Đồng minh.** Việt Minh thể hiện chủ trương đứng về lực lượng Đồng minh chống quân phiệt Nhật, tìm sự ủng hộ quốc tế cho cách mạng Việt Nam. Đại diện Việt Minh tiếp xúc với đại diện Trung Hoa Dân quốc, bàn phối hợp chống Nhật, cử đại biểu tham gia Việt Nam Cách mạng Đồng minh hội.
Đối với phái bộ Mỹ ở phía nam Trung Quốc, Việt Minh chủ động thiết lập liên lạc. Cuối tháng 4-1945, sự hợp tác giữa Việt Minh và Cơ quan Tình báo chiến lược Mỹ (OSS) tại châu Á được xác lập. Trong năm 1945, “Biệt đội con Nai” của OSS tới Tân Trào, hỗ trợ huấn luyện và cung cấp một số phương tiện cho lực lượng Việt Minh.
| Hướng hoạt động | Mục đích và tác dụng |
|---|---|
| Quan hệ với lực lượng cách mạng, tiến bộ | Tăng đoàn kết quốc tế, ủng hộ cuộc đấu tranh chống thực dân, phát xít |
| Liên hệ lực lượng chống Nhật trong khu vực | Phối hợp với những lực lượng có mục tiêu chống quân phiệt Nhật |
| Tranh thủ Đồng minh qua Việt Minh | Tạo điều kiện quốc tế thuận lợi cho sự nghiệp giải phóng dân tộc |
Những hoạt động ấy góp phần nối cách mạng Việt Nam với phong trào thế giới và tạo điều kiện giành độc lập. Thắng lợi vẫn cần sự chuẩn bị, tổ chức và hành động của lực lượng trong nước. Một sự hợp tác cụ thể phải được đọc trong mục tiêu, thời điểm và giới hạn của nó.
Đọc ảnh và tư liệu trong bối cảnh
Ảnh Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp cùng “Biệt đội con Nai” tại Tân Trào 1945 là dẫn chứng cho hợp tác trong cuộc đấu tranh chống Nhật. Khi giới thiệu, cần ghi nhân vật, địa điểm, thời gian và mục tiêu hợp tác.
Từ ảnh này có thể nêu sự tiếp xúc và hợp tác đã diễn ra; để kết luận về một hiệp ước hoặc công nhận ngoại giao, cần văn kiện tương ứng. Cách đọc ảnh phải đi cùng chú thích và thông tin liên quan.
Mở ảnh gốc và chú thích trong SGK. Ảnh là tư liệu lịch sử cần xác định xuất xứ, bối cảnh trước khi diễn giải.
Thực hành hệ thống bốn chủ thể
Lập bảng Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc và Đảng Cộng sản Đông Dương. Với mỗi dòng, ghi thời kì, địa bàn, hoạt động tiêu biểu, mục đích và đóng góp.
Chọn một thay đổi giữa các giai đoạn để giải thích bằng dẫn chứng, như sự phát triển từ liên hệ của cá nhân yêu nước tới hoạt động có tổ chức của Đảng, Việt Minh. Giữ đúng chủ thể và thời điểm khi so sánh.
Đối chiếu yêu cầu luyện tập với bảng đã lập; hoàn thiện phần giải thích bằng nội dung bài 12.
Bài luyện
Mục tiêu chung của hoạt động đối ngoại của Đảng 1930–1945 là gì?
Hoạt động có mục tiêu chính trị, cách mạng rõ.
Chưa có nhà nước này năm 1905.
Không đúng niên đại và nhiệm vụ.
Đúng: gắn hoạt động quốc tế với mục tiêu giải phóng dân tộc.
Lời giải
Đối ngoại gắn với đấu tranh chống thực dân, phát xít, tranh thủ đoàn kết quốc tế và chuẩn bị điều kiện giành độc lập.
Bài luyện
Hoạt động nào thể hiện liên hệ với phong trào chống Nhật ở khu vực?
EVFTA thuộc thời kì sau.
LHQ ra đời 1945 và Việt Nam tham gia 1977.
Bình thường hoá với Mỹ thuộc 1995.
Đúng: đây là hướng liên hệ được sách nêu.
Lời giải
Đảng mở quan hệ với các lực lượng chống quân phiệt Nhật ở Đông Nam Á nhằm phối hợp, tranh thủ điều kiện quốc tế.
Bài luyện
Trong liên hệ với Đồng minh, Việt Minh có vai trò nào?
Lực lượng trong nước vẫn chuẩn bị và hành động giành độc lập.
ASEAN chưa ra đời.
Tư liệu nêu các hoạt động chủ động liên lạc.
Đúng: nhận diện vai trò tổ chức và mục tiêu.
Lời giải
Thông qua Việt Minh, Đảng triển khai liên hệ với Đồng minh phù hợp mục tiêu chống Nhật và giải phóng dân tộc.
Bài luyện
Từ ảnh “Biệt đội con Nai” ở Tân Trào 1945, cách nhận xét nào có căn cứ?
Ảnh không chứng minh mọi quan hệ về sau.
Đúng: giữ phạm vi điều ảnh và chú thích hỗ trợ.
Cần văn kiện cụ thể, không suy từ ảnh.
Không đúng niên đại.
Lời giải
Đọc ảnh cần gắn bối cảnh, chú thích và giới hạn chứng cứ; ảnh hợp tác không tự chứng minh một cam kết ngoại giao rộng hơn.
Những điều cần nhớ
Đoàn kết với lực lượng cách mạng, liên hệ phong trào chống Nhật ở khu vực, tranh thủ Đồng minh qua Việt Minh. Giữ đúng chủ thể, mục tiêu và thời điểm.
Đang học