Toàn cầu hoá: cơ hội và thách thức đối với Việt Nam

**Cơ hội phát triển kinh tế và nguồn lực** Toàn cầu hoá mở thêm thị trường, dòng vốn, kĩ thuật và quan hệ hợp tác. Việt Nam có cơ hội tăng xuất khẩu, thu hút đầu tư, phát triển sản xuất, dịch vụ và cơ sở hạ tầng. Cơ cấu kinh tế có điều kiện chuyển dịch theo hướng công nghiệp hoá. Hoạt động của các công ty nước ngoài tại **Khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh**, được SGK, SGV giới thiệu, là một trường hợp tìm hiểu đầu tư, sản xuất và nghiên cứu. Để đánh giá hiệu quả cần xem hoạt động cụ thể, khả năng tiếp nhận công nghệ và sự tham gia của nguồn nhân lực trong nước. **Chính trị, văn hoá, xã hội và công nghệ** Tham gia đời sống quốc tế tạo điều kiện nâng vị thế, mở quan hệ và hợp tác giải quyết vấn đề chung. Giao lưu văn hoá giúp giới thiệu giá trị Việt Nam, tiếp nhận tinh hoa và mở thêm không gian sáng tạo. Hợp tác giáo dục, y tế, khoa học tạo cơ hội tiếp cận tri thức, nâng chất lượng nguồn nhân lực và đời sống. Những cơ hội ấy phát huy cùng nỗ lực trong nước; không thể quy mọi tiến bộ của một chỉ số chỉ cho toàn cầu hoá. **Cạnh tranh và nguy cơ phụ thuộc** Doanh nghiệp Việt Nam chịu sức ép về chất lượng, năng suất và khả năng tiếp cận thị trường. Nếu phụ thuộc nhiều vào một nguồn vốn, công nghệ hoặc thị trường, nền kinh tế dễ chịu ảnh hưởng khi bên ngoài biến động. Vì vậy, mở rộng liên hệ cần đi cùng nâng năng lực, đa dạng hoá và khả năng thích ứng. Cơ hội có thêm khách hàng khác với kết quả thực tế bán được hàng; số dự án đầu tư khác với mức độ chuyển giao công nghệ đã đạt được. **Những thách thức trên các lĩnh vực khác** **Chính trị:** liên hệ và quy tắc chung đặt ra yêu cầu bảo vệ lợi ích, chủ quyền, lựa chọn chính sách phù hợp trong quá trình hợp tác. **Văn hoá, xã hội:** có nguy cơ mai một bản sắc, chênh lệch khả năng hưởng lợi và các vấn đề tội phạm xuyên biên giới. Cần nhìn cả giá trị giao lưu và điều kiện gìn giữ văn hoá, hỗ trợ những nhóm khó tiếp cận cơ hội. **Môi trường:** sản xuất, tiêu thụ tăng có thể gây sức ép tài nguyên, ô nhiễm nếu thiếu quản lí bền vững. Tư liệu Ngân hàng Thế giới năm 2022 được trích trong SGK nêu rủi ro khí hậu với các vùng ven biển, đồng bằng Việt Nam và ảnh hưởng tới sinh kế, sản xuất, xuất khẩu. **Phân tích một trường hợp theo hai mặt** Tình huống minh hoạ: một cơ sở thủ công có thể tiếp cận khách hàng nước ngoài, đồng thời phải đáp ứng chất lượng và bảo vệ nét riêng của sản phẩm. Có thêm thị trường là cơ hội; năng lực sản xuất và giữ bản sắc là điều kiện phát huy. Chỉ một trong hai mặt chưa đủ đánh giá toàn bộ. Khi dùng tư liệu, nêu lĩnh vực, biểu hiện, cơ chế và ví dụ. Nếu nhận xét về tác động đến môi trường hoặc đời sống, cần thêm nguồn tương ứng. Một ảnh đô thị có thể minh hoạ thay đổi không gian, nhưng không tự chứng minh toàn bộ nguyên nhân tăng trưởng hay mức sống của mọi cư dân. Hướng vận dụng có thể bắt đầu từ học tập kĩ năng, tìm hiểu nguồn chính thống, giới thiệu văn hoá có căn cứ, tiếp nhận có chọn lọc và tham gia bảo vệ môi trường. Đề xuất cần có việc làm, phạm vi, thời gian và cách đánh giá, thay vì chỉ lặp khẩu hiệu.

Đọc Tư liệu 5 trong SGK. Chỉ ra đối tượng, vùng có nguy cơ và những lĩnh vực chịu tác động; ghi niên đại 2022 của tài liệu khi sử dụng. Kết hợp phần cơ hội ở trang 45–47 để lập bảng hai mặt theo cùng lĩnh vực. Giữ riêng điều nguồn nêu với giải pháp do người học đề xuất.