Một số tôn giáo khác ở Việt Nam

**Một số tôn giáo được SGK lựa chọn giới thiệu** Ngoài những tôn giáo đã tìm hiểu, SGK giới thiệu **đạo Cao Đài**, **Phật giáo Hoà Hảo** và **Hồi giáo**. Các trường hợp cho thấy sự đa dạng về nguồn gốc, quá trình phát triển, thực hành và biểu hiện văn hoá. Danh sách này là những trường hợp tiêu biểu, không phải toàn bộ tôn giáo ở Việt Nam. **Đạo Cao Đài** Đạo Cao Đài, tên đầy đủ **Đại Đạo Tam Kỳ Phổ độ**, ra đời năm **1926** ở Tây Ninh, phát triển chủ yếu tại Nam Bộ. Quá trình hình thành tiếp nhận yếu tố Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo và tín ngưỡng dân gian. SGK giới thiệu Toà thánh Tây Ninh và những hoạt động tu dưỡng, làm việc có ích cho cộng đồng. Các lễ như vía Đức Chí Tôn, Hội yến Diêu Trì Cung và những giá trị về kiến trúc, âm nhạc, văn học là các biểu hiện có thể tìm hiểu. Kiến trúc thờ tự thể hiện sự kết hợp nhiều yếu tố văn hoá. **Phật giáo Hoà Hảo** Phật giáo Hoà Hảo hình thành ở Nam Bộ năm **1939**, do **Huỳnh Phú Sổ** sáng lập. SGK nêu nền tảng liên hệ với Bửu Sơn Kỳ Hương, Tịnh độ tông và chủ trương **học Phật, tu Nhân**, coi trọng tu hành tại gia. Thực hiện **Tứ Ân** gồm ân tổ tiên, cha mẹ; ân đất nước; ân Tam bảo; ân đồng bào, nhân loại là nội dung quan trọng trong thực hành. Khi tìm hiểu cần giải thích mối liên hệ giữa quan niệm biết ơn, trách nhiệm và hành động trong gia đình, cộng đồng qua nguồn cụ thể. **Hồi giáo** Hồi giáo, hay I-xlam, hình thành ở bán đảo A-rập vào đầu thế kỉ VII. SGK khái quát sự truyền bá vào Việt Nam từ khoảng thế kỉ X và sự phát triển trong đời sống cộng đồng Chăm-pa về sau. Thánh đường là một không gian sinh hoạt có thể tìm hiểu; SGK giới thiệu thánh đường Mu-ba-rắc ở An Giang. Các giá trị như giúp người nghèo, chăm sóc người khó khăn, công bằng trong ứng xử cùng nghi lễ vòng đời, sinh hoạt gắn với Ra-ma-đan là những biểu hiện được nêu trong bài. Cộng đồng có các dòng thực hành khác nhau, vì vậy một trường hợp không đại diện cho mọi cư dân Chăm hay mọi người theo Hồi giáo. **So sánh trên cùng tiêu chí** Để hệ thống, dùng các tiêu chí nguồn gốc, thời điểm, địa bàn, quan niệm được giới thiệu, cơ sở sinh hoạt và biểu hiện văn hoá, xã hội. So sánh giúp nhận diện nét riêng và sự giao lưu; không dùng để xếp hạng giá trị của cộng đồng. Mỗi hồ sơ cần nêu xuất xứ tư liệu. Có thể chọn một trường hợp phù hợp địa phương để tìm hiểu sâu hơn như SGV gợi ý. Nếu dùng một số liệu tín đồ, phải ghi rõ năm thống kê; không lấy số liệu cũ làm số liệu hiện tại hoặc dùng số lượng để thay việc phân tích ảnh hưởng.

Đọc ảnh và thông tin về Toà thánh Tây Ninh. Ghi điều ảnh cho thấy về kiến trúc; kết hợp phần chữ để tìm hiểu những yếu tố được tiếp nhận trong quá trình hình thành Cao Đài. Khi giới thiệu thêm thánh đường Mu-ba-rắc ở trang 21, tiếp tục phân biệt ảnh kiến trúc với thông tin về quá trình truyền bá và hoạt động của cộng đồng.