Bảo vệ chủ quyền và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình

Việt Nam kiên trì bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích hợp pháp trên biển; chủ trương giải quyết tranh chấp bằng **biện pháp hoà bình**, với tinh thần hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau và tuân thủ luật pháp quốc tế. Các biện pháp chính trị, ngoại giao, kinh tế, quốc phòng, an ninh được thực hiện toàn diện, gắn bảo vệ biển đảo với giữ gìn môi trường hoà bình. | Mặt hoạt động | Nội dung tiêu biểu | |---|---| | Pháp lí | xây dựng, thực hiện pháp luật về biển; công bố và sử dụng tư liệu, lập luận có căn cứ | | Ngoại giao | đối thoại, đàm phán, phản đối hành vi xâm phạm qua các kênh phù hợp; thúc đẩy hợp tác | | Kinh tế–xã hội | phát triển kinh tế biển bền vững, đời sống cư dân, cơ sở dịch vụ và cứu nạn | | Quốc phòng–an ninh | bảo vệ biển, đảo và hoạt động hợp pháp, gắn với giữ gìn hòa bình | | Môi trường | bảo tồn hệ sinh thái, phòng chống ô nhiễm và hợp tác xử lí vấn đề chung | Những việc làm cụ thể được SGK nêu gồm ban hành Tuyên bố về các vùng biển và thềm lục địa năm **1977**, công bố các Sách trắng về chủ quyền, ban hành Luật Biên giới quốc gia và Bộ luật Hàng hải Việt Nam. Các văn bản và tư liệu tạo căn cứ cho hoạt động quản lí, khẳng định và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp. **UNCLOS năm 1982** là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển, quy định khuôn khổ pháp lí về biển. Việt Nam tham gia Công ước, đồng thời xây dựng pháp luật trong nước. **Luật Biển Việt Nam năm 2012** là luật do Quốc hội thông qua; khoản 3 Điều 4 quy định giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình, phù hợp UNCLOS, pháp luật và thực tiễn quốc tế. Điều 279 UNCLOS quy định nghĩa vụ giải quyết hoà bình các tranh chấp về giải thích hoặc áp dụng Công ước. Cần phân biệt thời điểm của Công ước với năm thông qua luật trong nước. **DOC năm 2002** là Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông do các nước ASEAN và Trung Quốc kí. Việt Nam thúc đẩy và thực hiện đầy đủ Tuyên bố. Đoạn 4 nêu giải quyết tranh chấp lãnh thổ và quyền tài phán bằng biện pháp hoà bình, không đe doạ hoặc sử dụng vũ lực, thông qua tham vấn và đàm phán phù hợp pháp luật quốc tế, gồm UNCLOS. Các lĩnh vực hợp tác được nêu trong DOC còn có nghiên cứu biển, bảo vệ môi trường, an toàn hàng hải và cứu nạn. DOC đề ra nguyên tắc ứng xử, không phải văn bản phân định hay kết quả giải quyết toàn bộ tranh chấp. Chủ trương hoà bình giúp hạn chế nguy cơ xung đột, bảo vệ đời sống cư dân và tạo điều kiện hợp tác, phát triển. Đối thoại và hợp tác vẫn gắn với kiên trì bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp. Phát triển kinh tế biển được kết hợp với tăng cường quốc phòng, an ninh và xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển. Những việc phù hợp với học sinh gồm học, chia sẻ thông tin có nguồn; phân biệt sự kiện với ý kiến; trân trọng người bảo vệ biển đảo; bảo vệ môi trường và tuân thủ pháp luật. Có thể lựa chọn một việc cụ thể như giới thiệu tư liệu ở bảo tàng, tham gia hoạt động tri ân hoặc giảm chất thải tại địa phương theo hướng dẫn.

Đối chiếu Tư liệu 3 SGK tr. 89 với đoạn 4 của bản DOC 2002. Ghi ba ý: phương thức hoà bình; không đe doạ hoặc sử dụng vũ lực; căn cứ pháp luật quốc tế. Sau đó giải thích vì sao các nguyên tắc hỗ trợ giữ môi trường ổn định để bảo vệ quyền lợi hợp pháp và phát triển. Viết khoảng 300 chữ về một hoạt động bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam hiện nay: nêu hoạt động, chủ thể, thời điểm, nguồn và ý nghĩa. Có thể chọn tìm hiểu văn bản luật hoặc một hoạt động ngoại giao đã được cơ quan chính thức công bố. Chọn nguồn công bố phù hợp thời điểm thực hiện bài, kiểm ngày và nội dung hoạt động. Nếu tìm hiểu một văn bản được ban hành trước đây, cần chỉ ra hoạt động áp dụng hoặc phổ biến hiện nay, phân biệt năm của văn bản với thời điểm hoạt động. Với việc làm phù hợp lứa tuổi, có thể tìm hiểu tư liệu tại bảo tàng, giới thiệu thông tin có kiểm chứng, tham gia hoạt động tri ân hoặc bảo vệ môi trường theo hướng dẫn. Nêu việc cụ thể và cách thực hiện, không tự ghi đã hoàn thành chỉ từ một dự định.