Cùng bắt đầu
Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc trở nên căng thẳng vào nửa sau thập niên 1970. Đầu năm 1979, nhân dân các tỉnh biên giới phía Bắc phải trực tiếp chiến đấu bảo vệ lãnh thổ.
Kiến thức cần nhớ
Từ giữa năm 1975, quan hệ Việt Nam – Trung Quốc dần căng thẳng; Trung Quốc chấm dứt viện trợ và có những hành động xâm phạm biên giới. Ngày **17-2-1979**, quân đội Trung Quốc tiến công dọc tuyến biên giới phía Bắc từ Móng Cái đến Phong Thổ. Quân dân Việt Nam, trực tiếp là quân dân sáu tỉnh biên giới theo địa giới lúc đó, đứng lên bảo vệ lãnh thổ và cuộc sống nhân dân.
| Mốc | Nội dung |
|---|---|
| 17-2-1979 | cuộc tiến công của Trung Quốc bắt đầu; Việt Nam thực hiện quyền tự vệ, bảo vệ biên giới |
| Tháng 2 đến đầu tháng 3-1979 | chiến đấu quyết liệt, gây tổn thất cho lực lượng tiến công, ngăn mục tiêu đánh nhanh thắng nhanh |
| 5-3-1979 | Trung Quốc tuyên bố rút quân |
| Thập niên 1980 | căng thẳng và chiến đấu tiếp diễn ở một số địa bàn, tiêu biểu mặt trận Vị Xuyên |
**Tuyên bố rút quân ngày 5-3-1979** khác với việc mọi đơn vị đã rút xong hoặc mọi xung đột đã chấm dứt cùng ngày. Tình hình biên giới tiếp tục căng thẳng đến cuối năm 1989; Vị Xuyên là mặt trận tiêu biểu trong những năm 1984–1989. Địa danh và số tỉnh trong tư liệu cần được đọc theo niên đại sự kiện.
Cuộc chiến đấu làm thất bại ý đồ đánh nhanh, thắng nhanh, khẳng định ý chí bảo vệ độc lập, chủ quyền, lãnh thổ và nhân dân. Sự hi sinh của lực lượng chiến đấu cùng sự đùm bọc, giúp đỡ của đồng bào vùng biên là dẫn chứng cho sức mạnh đoàn kết toàn dân. Những tổn thất về người và đời sống cũng cho thấy giá trị của hoà bình.
Khi trình bày, nêu đúng hành động của nhà nước, quân đội và thời điểm lịch sử; không quy trách nhiệm tập thể cho mọi người dân của một quốc gia. Ghi nhớ lịch sử và xây dựng quan hệ hoà bình không loại trừ nhau.
Cùng xem một ví dụ
Câu “Trung Quốc tuyên bố rút quân ngày 5-3-1979” nêu đúng một mốc. Nếu đổi thành “mọi xung đột đã kết thúc vĩnh viễn ngày 5-3”, câu không còn đúng, vì còn chiến đấu tại một số khu vực trong những năm sau.
Bài luyện
Mốc nào mở đầu cuộc tiến công của quân đội Trung Quốc trên biên giới phía Bắc?
Đây là thắng lợi giải phóng Sài Gòn.
Đúng: gắn với cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.
Đây là ngày giải phóng Phnôm Pênh.
Đây là ngày kí Pa-ri.
Lời giải
Ngày 17-2-1979, quân đội Trung Quốc tiến công biên giới phía Bắc; quân dân Việt Nam chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.
Bài luyện
Mốc ngày 5-3-1979 phản ánh diễn biến nào?
Cuộc tiến công bắt đầu ngày 17-2-1979.
Đúng. Đây là mốc tuyên bố, cần phân biệt với việc mọi xung đột đã kết thúc.
Đây là diễn biến những năm sau, không phải nội dung của mốc 5-3-1979.
Giải phóng Phnôm Pênh diễn ra ngày 7-1-1979.
Lời giải
Trung Quốc tuyên bố rút quân ngày 5-3-1979. Quân dân Việt Nam đã chiến đấu quyết liệt, làm thất bại ý đồ đánh nhanh, thắng nhanh. Tình hình biên giới vẫn căng thẳng đến cuối năm 1989; vì vậy tuyên bố rút quân không đồng nghĩa xung đột chấm dứt ngay.
Bài luyện
Dẫn chứng nào trực tiếp cho thấy cuộc đấu tranh bảo vệ biên giới phía Bắc tiếp diễn sau tháng 3-1979?
Đây là mốc mở đầu trước tháng 3-1979, chưa chứng minh diễn biến tiếp theo.
Đúng. Mặt trận Vị Xuyên thuộc giai đoạn tiếp tục chiến đấu trong thập niên 1980.
Đây là thắng lợi tại Cam-pu-chia, trước tháng 3-1979.
Đây là diễn biến ở biên giới Tây Nam, trước năm 1979.
Lời giải
Vị Xuyên 1984–1989 là dẫn chứng phù hợp cả địa bàn phía Bắc và thời gian sau tuyên bố rút quân tháng 3-1979. Mốc 17-2 chỉ ra lúc cuộc tiến công bắt đầu; Phnôm Pênh và Tây Ninh thuộc mạch chiến đấu ở biên giới Tây Nam, Cam-pu-chia.
Bài luyện
Tư liệu ghi quân dân sáu tỉnh biên giới phía Bắc năm 1979. Cách xử lí thông tin nào phù hợp?
Đúng. Giữ thông tin trong bối cảnh sự kiện và phân biệt với đối chiếu về sau.
Sắp xếp hành chính về sau không sửa lại số tỉnh theo địa giới tại thời điểm sự kiện.
Nơi xuất bản là thông tin về tài liệu, khác địa bàn diễn ra sự kiện.
Mốc mở đầu không thay cho toàn bộ quá trình tiếp diễn.
Lời giải
Địa danh, số đơn vị hành chính và niên đại phải được đọc cùng nhau. Sáu tỉnh là thông tin theo bối cảnh năm 1979; nếu so sánh với địa giới khác cần ghi rõ thời điểm. Cũng cần phân biệt địa bàn sự kiện với nơi xuất bản và đợt mở đầu với những năm tiếp theo.
Những điều cần nhớ
17-2-1979: bảo vệ biên giới phía Bắc. Nhớ cả giai đoạn tiếp diễn, tiêu biểu Vị Xuyên, và giá trị của hòa bình.
Đang học