Thụ thể và các giác quan

Thụ thể cảm giác là tế bào chuyên hóa hoặc đầu tận cùng neuron, chuyển kích thích phù hợp thành biến đổi điện. Thụ thể có tính chuyên hóa nhưng một cơ quan có thể chứa nhiều loại, như da nhận tiếp xúc, nhiệt và kích thích gây đau.

| Nhóm thụ thể | Kích thích tiêu biểu | |---|---| | Cơ học | Biến dạng, áp lực, rung | | Hóa học | Phân tử hóa học ở ngoài hoặc trong cơ thể | | Điện từ | Ánh sáng phù hợp ở mắt | | Nhiệt | Thay đổi nhiệt độ trong khoảng phù hợp | | Đau | Kích thích có khả năng gây tổn thương hoặc gắn với tổn thương mô | Tên nhóm dựa vào loại kích thích, không dựa riêng vào vị trí cơ quan.

Vị giác nhận chất hòa tan; khứu giác nhận phân tử mùi; xúc giác cung cấp thông tin về tiếp xúc, áp lực và bề mặt. Các giác quan phối hợp khi nhận biết thức ăn và môi trường. Mùi hoặc vị dễ chịu không đủ chứng minh thực phẩm an toàn.

Ánh sáng đi qua giác mạc, đồng tử và các môi trường trong suốt để tới võng mạc. Giác mạc cùng thủy tinh thể hội tụ ánh sáng; mống mắt điều chỉnh kích thước đồng tử. Tế bào que, nón chuyển tác động ánh sáng thành tín hiệu; dây thần kinh thị giác đưa thông tin về não. **Cận thị ở mức khái quát:** khi nhìn vật xa, ánh sáng hội tụ trước võng mạc thay vì đúng trên võng mạc. Chiều dài nhãn cầu và đặc điểm quang học của giác mạc, thủy tinh thể đều có thể liên quan; không quy mọi trường hợp cho thủy tinh thể “phồng rồi kẹt” vì đọc sách. Nội dung này giải thích nguyên lí, không dùng để tự xác định độ kính hay nguyên nhân ở một người.

**sóng âm → màng nhĩ và xương tai rung → cấu trúc trong ốc tai dao động → tế bào có lông tạo biến đổi điện → dây thần kinh thính giác → não**. Rung cơ học được chuyển thành tín hiệu thần kinh ở tai trong; sóng âm không đi nguyên vẹn trong dây thần kinh.

Cơ quan tiền đình ở tai trong nhận thông tin về tư thế, gia tốc và chuyển động đầu. Hệ thần kinh phối hợp thông tin này với thị giác và cảm giác từ cơ, khớp để điều chỉnh tư thế. Ốc tai chủ yếu liên quan nghe; cơ quan tiền đình chủ yếu liên quan thăng bằng.