Sinh sản thực vật và thụ tinh kép

| Hình thức | Dấu hiệu chính | |---|---| | Giâm | Tách một phần cơ quan rồi tạo rễ, chồi | | Chiết | Cho cành ra rễ khi còn gắn cây mẹ rồi mới tách | | Ghép | Làm cành hoặc mắt ghép liền với gốc ghép tương hợp | | Nuôi cấy mô | Tái sinh cây từ mô trong điều kiện phù hợp | Đây là nhân giống sinh dưỡng, không phải lai hữu tính. Khi không có đột biến, cây con giữ kiểu gene của nguồn nhưng kiểu hình vẫn có thể đổi theo môi trường. Bào tử khác giao tử: bào tử có thể phát triển thành cơ thể hoặc thế hệ mới mà không kết hợp ngay với tế bào khác; giao tử tham gia thụ tinh. Sinh sản bằng bào tử là một giai đoạn trong vòng đời của rêu, dương xỉ: bào tử có thể phát triển thành thể giao tử mà không phải kết hợp ngay với một giao tử khác. Không đồng nhất bào tử với giao tử; giao tử tham gia thụ tinh tạo hợp tử. Nhân giống bằng ghép còn tận dụng sự liền mô giữa gốc và cành/mắt ghép tương hợp, không phải lai hữu tính.

Nhị chứa bao phấn tạo hạt phấn; bầu nhụy chứa noãn và túi phôi nằm trong noãn. Hạt phấn là thể giao tử đực, không đồng nhất với một tinh tử. **Thụ phấn:** hạt phấn đến đầu nhụy phù hợp. **Thụ tinh:** giao tử kết hợp. Vì vậy, thụ phấn chưa bảo đảm thụ tinh thành công. | Quá trình | Kết quả điển hình | |---|---| | Một tế bào mẹ tiểu bào tử giảm phân | 4 tiểu bào tử → 4 hạt phấn; mỗi hạt phấn tạo 2 tinh tử | | Một tế bào mẹ đại bào tử giảm phân | Một đại bào tử sống sót, phân chia tạo túi phôi 7 tế bào, 8 nhân | Tám nhân không có nghĩa là tám tế bào. Trong túi phôi điển hình, tế bào trung tâm chứa hai nhân cực. Tế bào mẹ tiểu bào tử (2n) giảm phân tạo bốn tiểu bào tử (n), mỗi tiểu bào tử tiếp tục phát triển thành hạt phấn. Tế bào sinh sản của hạt phấn nguyên phân tạo hai tinh tử. Ở phía noãn, tế bào mẹ đại bào tử (2n) giảm phân; trong mô hình điển hình, một đại bào tử sống sót trải qua ba lần phân chia nhân tạo tám nhân. Túi phôi điển hình tổ chức thành bảy tế bào, trong đó tế bào trung tâm có hai nhân cực. Vì vậy, tám nhân không đồng nghĩa tám tế bào. Hoa có cả nhị và nhụy là hoa lưỡng tính; hoa đơn tính có cơ quan sinh sản đực hoặc cái. Thụ phấn giữa các hoa trên cùng cây thuộc tự thụ phấn theo cách phân loại đang học; thụ phấn giữa hai cây khác nhau cùng loài là thụ phấn chéo.

| Sự kết hợp | Sản phẩm | |---|---| | Tinh tử $n$ + trứng $n$ | Hợp tử $2n$ → phôi | | Tinh tử $n$ + hai nhân cực $n+n$ | Nhân nội nhũ $3n$ → nội nhũ | Đây là thụ tinh kép: hai tinh tử tham gia hai sự kết hợp khác nhau. Hai tinh tử không cùng nhập vào một trứng; nội nhũ không biến thành vỏ hạt.

| Cấu trúc trước thụ tinh | Sản phẩm thường gặp sau thụ tinh | |---|---| | Hợp tử | Phôi | | Noãn | Hạt; vỏ noãn góp phần tạo vỏ hạt | | Bầu nhụy | Quả; thành bầu góp phần tạo vỏ quả | Nội nhũ cung cấp dinh dưỡng và có thể còn lại hoặc được phôi sử dụng tùy loài. Ở một số quả, bộ phận khác của hoa cũng tham gia; hạt và quả không cùng bắt nguồn hoàn toàn từ noãn.