Sinh sản động vật và điều hòa hormone

| Hình thức | Dấu hiệu | |---|---| | Vô tính | Không kết hợp giao tử; có thể gặp phân đôi, nảy chồi, phân mảnh hoặc trinh sinh | | Hữu tính | Tạo giao tử, thụ tinh và phát triển phôi | Trinh sinh bắt đầu từ trứng không thụ tinh. Tái tạo phần cơ thể bị mất chưa chắc tạo cá thể mới, nên không tự động được coi là sinh sản vô tính.

| Kiểu | Nơi giao tử kết hợp | |---|---| | Thụ tinh ngoài | Ngoài cơ thể con cái, thường trong nước ở các ví dụ điển hình | | Thụ tinh trong | Trong cơ thể con cái | Đẻ trứng không đồng nghĩa thụ tinh ngoài: chim thụ tinh trong rồi đẻ trứng. **Noãn thai sinh trong mô hình:** trứng đã thụ tinh được giữ trong cơ thể mẹ, phôi chủ yếu dùng noãn hoàng rồi con non được sinh ra. Ở thú có nhau thai, phôi nhận chất qua nhau thai. Vì vậy, phải xét riêng nơi thụ tinh, nơi phôi phát triển và nguồn dinh dưỡng; chỉ thấy “đẻ con” chưa đủ phân loại. **Ví dụ tỉ lệ.** Có 200 trứng ban đầu, 150 trứng thụ tinh và 120 hợp tử thành con non. Tỉ lệ sau thụ tinh: $$H=\frac{120}{150}\times100\%=80\%.$$ $120/200=60\%$ trả lời tỉ lệ trên toàn bộ trứng ban đầu. Hai mẫu số biểu thị hai mốc xuất phát khác nhau.

Trong mô hình điều hòa sinh tinh: **vùng dưới đồi (GnRH) → tuyến yên (FSH, LH) → tinh hoàn**. FSH tác động lên tế bào hỗ trợ trong ống sinh tinh; LH kích thích tế bào kẽ tiết testosterone. Các hormone phối hợp điều hòa sinh tinh; testosterone là tín hiệu, không phải vật liệu biến trực tiếp thành tinh trùng.

Khi testosterone tăng đủ trong mô hình, hormone này ức chế ngược vùng dưới đồi và tuyến yên, làm giảm tín hiệu kích thích phía trước. Đây là phản hồi âm: đầu ra tăng tạo tác động hạn chế quá trình tạo đầu ra. Cơ chế không có nghĩa nồng độ phải giảm về 0. Một giá trị hormone riêng lẻ cũng không dùng để tự kết luận tình trạng sức khỏe.