Liên kết gene và cách viết kiểu gene

Liên kết gene là hiện tượng các gene trên cùng một NST có xu hướng được di truyền cùng nhau. Cơ sở của hiện tượng này là NST được truyền qua giao tử, mang theo các gene nằm trên nó. Trong **liên kết hoàn toàn**, không có hoán vị giữa hai locus đang xét trong quá trình tạo giao tử. Một cơ thể dị hợp vẫn phân li A và a theo tỉ lệ 1 : 1, B và b cũng vậy; điều thay đổi là cách các allele của hai gene kết hợp trong giao tử. Vì thế, liên kết gene không phủ nhận quy luật phân li của từng cặp allele. Trong cách đếm ở chương trình phổ thông, số nhóm gene liên kết thường tương ứng với số NST trong bộ đơn bội. Một nhóm liên kết có thể chứa nhiều gene, không chỉ hai gene đang được chọn để khảo sát.

| Kiểu gene | Allele trên NST thứ nhất | Allele trên NST tương đồng | Giao tử khi liên kết hoàn toàn | |---|---|---|---| | AB/ab | A đi cùng B | a đi cùng b | $1/2$ AB; $1/2$ ab | | Ab/aB | A đi cùng b | a đi cùng B | $1/2$ Ab; $1/2$ aB | Cả hai đều dị hợp hai locus, nhưng cách sắp xếp allele khác nhau. Viết chung AaBb làm mất thông tin cần để xác định giao tử.

Trong phép lai phân tích ruồi giấm đực dị hợp hai locus, đời con chủ yếu mang hai tổ hợp giống bố mẹ thay vì bốn nhóm ngang nhau. Hai gene cùng nằm trên một NST; trong mô hình đang học, ruồi giấm đực không xảy ra hoán vị gene. Một tế bào sinh tinh liên kết hoàn toàn cho hai loại giao tử. Nhiều tế bào của cùng cơ thể vẫn chỉ tạo tối đa hai loại đó; không nhân số tế bào với hai để suy số **loại** giao tử.