btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Tình sông núi: nhịp thơ và câu hỏi tu từ

Lưu trên thiết bị này
Đi và suy ngẫm · Chọn bài khác

Hình thức gắn với cảm xúc

**Thơ tự do** không buộc mọi dòng có cùng số tiếng hoặc tuân theo một khuôn vần cố định. Dòng dài, ngắn và chỗ ngắt có thể thay đổi theo cảm xúc. Tự do không có nghĩa là lời thơ không được tổ chức. Khi phân tích nhịp, chọn những dòng cụ thể, xem cách ngắt và từ ngữ tạo cảm giác gì: chuyển động, rộn ràng, lắng đọng hay dồn dập. Động từ, phép lặp, câu kể, câu cảm và câu hỏi có thể phối hợp làm giọng thơ biến chuyển. **Câu hỏi tu từ** không chủ yếu tìm một thông tin chưa biết. Trong ngữ cảnh phù hợp, nó có thể bộc lộ tình cảm hoặc nhấn mạnh một điều muốn khẳng định. Tác dụng cần được giải thích từ nội dung câu hỏi và vị trí của nó.

Từ nhịp lao động đến lời khẳng định tình yêu

Phân tích theo **Tình sông núi**; lời diễn giải do BTVN biên soạn. **Nhịp chuyển động:** những từ chỉ hoạt động như vươn, đổ, gieo, rớt, ghi khiến cảnh vật và con người không đứng yên. Các dòng về gầu nước, tiếng thoi nối thị giác với âm thanh, tạo cảm giác cuộc sống đang diễn ra. **Dòng ngắn và phép lặp:** hai dòng “Tay ghi cần cuốc / Tay ghi tay xe” cùng bắt đầu bằng “Tay ghi”. Cách lặp và những dòng ngắn làm động tác lao động nổi rõ, gợi bàn tay chắc khoẻ, bền bỉ. **Câu hỏi cuối bài:** từ câu hỏi về một mối tình có thể lớn hơn, lời thơ nhiều lần trở lại cùng ý, rồi kết ở Tổ quốc. Câu hỏi không yêu cầu liệt kê để xếp hạng các tình cảm; nó nhấn mạnh sự gắn bó sâu nặng giữa con người và đất nước. **Nhà thơ trong cộng đồng:** từ “tôi” và những lời khen, lời lưu luyến cho thấy một người đang say mê quan sát, suy ngẫm. Khi hướng đến nhân dân lao động, nhà thơ bộc lộ sự kính trọng, biết ơn và nhận mình thuộc về cộng đồng ấy. Tình cảm riêng mở đến tình cảm lớn, chứ không tách “tôi” ra ngoài đất nước.

Củng cố kiến thức

Trong hai dòng “Tay ghi cần cuốc / Tay ghi tay xe”, cách lặp có tác dụng nào nổi bật?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Các câu hỏi về mối tình lớn hơn ở cuối bài được hiểu phù hợp nhất như thế nào?
Chọn một đáp án