Sơ lược văn học dân gian và văn học viết

Văn học Việt Nam có hai bộ phận: văn học dân gian và văn học viết. Văn học dân gian được sáng tác, lưu truyền chủ yếu bằng truyền miệng, gắn với sinh hoạt cộng đồng; tác phẩm có thể có các dị bản. Văn học viết gắn với chữ viết, thường có tác giả cá nhân. Bản tác phẩm viết vẫn có thể được tác giả chỉnh sửa, không phải mọi bản in luôn giống nhau. Khi một truyện dân gian được sưu tầm, in thành sách, cách lưu giữ thay đổi nhưng không tự biến nguồn gốc sáng tác tập thể thành tác phẩm của người sưu tầm. Hai bộ phận cùng tồn tại, ảnh hưởng qua lại: nhà văn có thể dùng mô-típ, lời dân gian để sáng tạo tác phẩm mang dấu ấn riêng. Theo khung sơ lược trong SGK, văn học viết có thời kì trung đại, từ khoảng thế kỉ X đến cuối thế kỉ XIX, chủ yếu dùng chữ Hán và chữ Nôm; thời kì hiện đại, từ đầu thế kỉ XX đến nay, chủ yếu dùng chữ quốc ngữ. Chủ yếu không có nghĩa là chỉ có một hệ chữ. Chữ Hán, Nôm, quốc ngữ là hệ chữ; không đồng nhất đổi chữ với thay toàn bộ ngôn ngữ. Các mốc giúp định hướng, không phải một ngày cụ thể khiến mọi tác phẩm đồng loạt đổi hình thức. Giữa các thời kì có tiếp nối, chuyển biến; muốn tìm hiểu một tác phẩm vẫn phải đọc văn bản và nguồn cụ thể.