btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Mạch cảm xúc, nỗi niềm và hình thức thơ

Lưu trên thiết bị này
Những cung bậc tâm trạng · Chọn bài khác

Cảm xúc được hình thành qua cả mạch thơ

Không chỉ chọn một từ “buồn” hoặc “nhớ” để kết luận toàn bài. Tìm ai bộc lộ cảm xúc, trước cảnh hoặc sự việc nào, cảm xúc chuyển thế nào ở các phần. Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ nổi bật xuyên suốt, cần được nhận ra từ nhiều căn cứ. Phân tích hình thức đi cùng ý nghĩa: hình ảnh, lặp từ, đối, nhịp hoặc câu hỏi có thể khiến nỗi niềm nổi rõ. Chỉ tên biện pháp chưa đủ; cần nói phần lời nào, cách tổ chức ra sao, nó góp gì vào cảm xúc. Có thể liên hệ điều bài thơ gợi để hiểu giá trị của tình cảm và đời sống, nhưng phải phân biệt tiếng nói trữ tình với tiểu sử người viết. Không biến mọi hình ảnh buồn thành sự việc tác giả đã trải qua đúng như lời thơ.

Ví dụ từ cảnh chia tay đến khoảng cách

Phân tích do BTVN biên soạn theo bản trích “Nỗi niềm chinh phụ”: Đoạn mở bằng cảnh tiễn biệt; ở phần sau, người đi và người về được đặt cạnh nhau trong hai hướng khác nhau. Trong cặp lời: “Chàng thì đi cõi xa mưa gió, Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn.” các vị trí tương ứng chàng–thiếp, đi–về, cõi xa–buồng cũ vừa tạo cấu trúc đối vừa làm rõ cảnh xa cách. Đến những dòng cuối bản trích, cả hai cùng nhìn mà không gặp; màu xanh ngàn dâu mở rộng khoảng cách, câu hỏi về ai sầu hơn khiến nỗi buồn không khép lại. Không cần đổi mọi chi tiết thành phép đo khoảng cách thật. Cảnh, cách đối và sự nhìn tìm không gặp cùng làm rõ khát vọng sum họp, nỗi đau chia lìa.

Củng cố kiến thức

Tác dụng nào của cấu trúc đối trong hai dòng được giải thích có căn cứ?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Muốn nêu mạch cảm xúc bản trích, cách nào phù hợp?
Chọn một đáp án