btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Đọc Mưa xuân: từ câu chuyện đến tâm trạng

Lưu trên thiết bị này
Hồn thơ muôn điệu · Chọn bài khác

Thơ có chuyện nhưng không chỉ kể chuyện

Một bài thơ trữ tình có thể kể một cuộc gặp, cuộc đi hoặc kỉ niệm. Yếu tố tự sự giúp tình cảm hiện lên trong tình huống cụ thể; không vì có diễn biến mà kết luận văn bản là truyện ngắn. Cần xét hình thức thơ và trọng tâm bộc lộ cảm xúc. Người xưng em, tôi trong thơ là người bộc lộ cảm xúc. Không mặc nhiên đồng nhất người xưng em, tôi ấy với tác giả ngoài đời. Khi theo mạch, ghi trạng thái trước sự việc, trong sự việc, sau sự việc; chú ý từ chỉ cảm giác, câu hỏi, hình ảnh được nhắc lại nhưng thay đổi. Cảnh trong thơ có thể đồng điệu hoặc đối chiếu với tâm trạng. Cần chỉ rõ cảnh nào, thời điểm nào, quan hệ gì; không viết mọi cảnh buồn đều chứng minh thiên nhiên thật sự có cảm xúc như con người.

Ví dụ những hình ảnh trở lại

Phân tích do BTVN biên soạn theo bài “Mưa xuân” của Nguyễn Bính trong SGK: Cô gái xưng em kể việc nghe tin hội chèo, chờ gặp người mình thương, đi hội nhưng không gặp, rồi trở về. Lúc đầu cảnh mưa xuân, hoa xoan và hội chèo gắn với sự trẻ trung, háo hức. Khi chờ mà người ấy không sang, cô buồn, cảm thấy đường về xa và mưa lạnh. Cuối bài, mưa, hoa và hội chèo lại được nhắc nhưng mang dấu hiệu của sự tàn, lỡ. Sự lặp có biến đổi ấy nối diễn biến câu chuyện với tâm trạng hụt hẫng; những câu hỏi cuối còn mở niềm mong gặp lại. Vì vậy không nên kết luận cô hoàn toàn hết hi vọng. Nguyễn Bính là tác giả bài thơ, không phải cô gái đang xưng em. Phân tích lời tự tình giúp thấy sự cảm thông với khát vọng yêu thương của nhân vật, không biến câu chuyện thơ thành một việc đời tư đã được xác nhận.

Củng cố kiến thức

Vì sao các hình ảnh mưa, hoa, hội chèo được xét ở cả đầu và cuối bài?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Nhận xét nào phù hợp những câu hỏi mong gặp lại ở cuối?
Chọn một đáp án
Bài tiếp theo Danh sách bài học