Theo dõi cách người viết làm rõ quan điểm
**Trưởng thành qua nỗi buồn** là bài viết tham khảo trong SGK, ghi nguồn **Bài làm của học sinh, có chỉnh sửa**. Bài bàn cách đối diện và vượt qua những nỗi buồn trong cuộc sống để trưởng thành, không chỉ kể một chuyện buồn.
Mở bài từ sự đan xen của niềm vui và nỗi buồn để nêu vấn đề. Thân bài cho thấy vì sao cần nhìn nhận nỗi buồn, cách tìm lại những niềm vui nhỏ và tiếp tục công việc, vai trò của việc chia sẻ với người đáng tin cậy. Cuối bài khẳng định ý nghĩa của việc vững vàng đi qua khó khăn.
Người viết dùng trải nghiệm, tự xem xét cách ứng xử trước đây và lí giải điều đã rút ra. Những chi tiết cá nhân làm quan điểm gần gũi; chúng không phải kết quả khảo sát áp dụng cho tất cả mọi người.
Khi đọc bài tham khảo, cần nhận ra **ý kiến nào được nêu, vì sao người viết nghĩ như vậy, bằng chứng làm rõ điều gì và giải pháp có liên quan ra sao**. Học cách tổ chức lập luận để viết về vấn đề của mình, không cần chép lại trải nghiệm hoặc cách diễn đạt của bài.
Bài phản bác ý kiến ngại chia sẻ như thế nào?
Bài tham khảo nêu ý kiến trái chiều: có người nghĩ chia sẻ cũng không thay đổi được điều đã xảy ra, thậm chí có thể khiến bản thân tổn thương thêm.
**Trước hết, người viết thừa nhận điều có cơ sở:** cảm giác lo ngại là có thật; không phải ai cũng sẵn sàng bộc lộ điều buồn với người khác. Nhờ vậy, ý kiến khác không bị bóp méo thành một lời sai hoàn toàn.
**Sau đó, người viết giải thích mặt chưa đầy đủ:** chia sẻ không nhất thiết xoá được sự việc, nhưng có thể giúp được lắng nghe, nhìn vấn đề theo hướng khác và nhận hỗ trợ. Bài nhắc tới người thân, thầy cô, người đáng tin cậy; không khuyên nói với bất kì ai, trong bất kì hoàn cảnh nào.
**Từ phản bác đi tới giải pháp:** chọn người có thể tin tưởng để trò chuyện, đồng thời tìm những việc có ý nghĩa trong đời sống thường ngày. Như vậy, giải pháp gắn với lí lẽ về điều sự chia sẻ có thể mang lại.
Cách lập luận đáng học là thừa nhận phần hợp lí rồi bổ sung điều còn thiếu. Giải pháp được lí giải và gắn với điều kiện thực hiện, chứ không rút thành lời khuyên chung rằng chỉ cần cố gắng là mọi nỗi buồn đều tự hết.
Củng cố kiến thức
Bài tham khảo phản bác ý kiến ngại chia sẻ bằng cách nào?
Bài không dùng cách công kích người có ý kiến khác.
Đúng: phản bác đi cùng giải thích và điều kiện.
Bài đã nêu ý kiến khác rồi dùng lí lẽ để trao đổi.
Bài nêu khả năng được giúp đỡ, không bảo đảm kết quả tức thì cho tất cả.
Lời giải
Đáp án B. Người viết không phủ nhận cảm giác lo ngại. Bài chỉ ra rằng chia sẻ có thể giúp được lắng nghe, có thêm cách nhìn và hỗ trợ, dù không thay đổi việc đã xảy ra. Việc chọn người đáng tin khiến giải pháp có điều kiện, phù hợp hơn lời khuyên nói với bất cứ ai.
Củng cố kiến thức
Khi học cách viết từ bài tham khảo, điều nào nên được vận dụng?
Không nhận trải nghiệm người khác là của mình.
Thay tên không tạo ra lập luận riêng về vấn đề.
Lời khuyên chung chưa làm rõ vì sao và bằng cách nào.
Đúng: vận dụng cách lập luận vào vấn đề và bằng chứng phù hợp.
Lời giải
Đáp án D. Giá trị tham khảo nằm ở cách tổ chức: nêu vấn đề, phát triển luận điểm bằng lí lẽ và bằng chứng, phản bác rồi bàn giải pháp. Bài mới cần có điều muốn bàn và căn cứ của người viết, không lấy câu chữ hoặc câu chuyện của bài mẫu làm nội dung riêng.