Chuẩn bị con người là điều quan trọng nhất
**Chuẩn bị hành trang** của **Vũ Khoan** bàn việc bước vào thế kỉ và thiên niên kỉ mới. Hành trang ở đây không chỉ là đồ vật mang theo mà còn gợi những điều cần có để đáp ứng yêu cầu mới, trước hết là sự chuẩn bị của con người.
Từ vai trò của tri thức, khoa học, công nghệ và hội nhập, tác giả đặt yêu cầu nhìn rõ điểm mạnh, điểm yếu. Ông không kể ưu điểm rồi kết thúc bằng lời ca ngợi, mà chỉ ra hạn chế có thể cản trở việc phát huy chính ưu điểm ấy.
Những nhận xét khái quát cần được đọc như ý kiến của tác giả trong hoàn cảnh bài viết. Không biến chúng thành kết luận rằng mọi người Việt ở mọi thời điểm đều có cùng một tính cách. Điều có thể vận dụng là thái độ nhìn thẳng hạn chế để rèn những thói quen tốt.
Vì sao điểm mạnh được đặt cạnh điểm yếu?
Phân tích do BTVN biên soạn theo **Chuẩn bị hành trang** trong SGK.
**Thông minh, nhạy bén** được đặt cạnh lỗ hổng kiến thức cơ bản và lối học thiếu thực hành. Cách đối chiếu cho thấy khả năng tiếp nhận cái mới khó phát huy đầy đủ nếu nền tảng chưa vững.
**Cần cù, sáng tạo** được đặt cạnh sự thiếu tỉ mỉ, thói quen làm tắt hoặc chưa coi trọng quy trình. Vì công việc mới đòi hỏi độ chính xác và kỉ luật, chỉ chăm chỉ hoặc tháo vát chưa đủ.
**Đoàn kết trong lúc nguy nan** được đặt cạnh hạn chế trong hợp tác làm ăn. **Thích ứng nhanh** được đặt cạnh những thói quen có thể cản trở hội nhập, như coi nhẹ chữ tín hoặc chỉ nghĩ lợi ích trước mắt.
Các cặp đối chiếu cùng phục vụ luận đề: muốn chuẩn bị tốt, cần **phát huy điều mạnh và khắc phục điều yếu**. Giọng thẳng thắn có mục đích xây dựng, không phải chê bai để phủ nhận mọi ưu điểm.
Lời kết hướng tới việc rèn thói quen tốt từ những việc nhỏ. Chẳng hạn, trong học tập hôm nay, hiểu kiến thức rồi thực hành, kiểm tra phần việc đã làm và tôn trọng cam kết là những cách liên hệ phù hợp. Đó là cách vận dụng tinh thần của bài vào học tập, không chỉ nhắc lại lời khuyên chung.
Củng cố kiến thức
Đặt sự thông minh, nhạy bén cạnh lỗ hổng kiến thức và lối học thiếu thực hành nhằm làm rõ điều gì?
Tác giả nhấn phải lấp những lỗ hổng nền tảng.
Nền tảng hỗ trợ phát huy khả năng, không phủ nhận nó.
Đúng: mạnh và yếu được đọc trong quan hệ với yêu cầu mới.
Nhận xét khái quát không xoá khác biệt giữa các cá nhân.
Lời giải
Đáp án C. Sự nhạy bén giúp tiếp nhận điều mới, nhưng nền tảng thiếu vững và ít thực hành có thể hạn chế khả năng vận dụng. Đặt hai mặt cạnh nhau giúp người đọc thấy cần làm gì để ưu điểm phát huy được. Đây là cách lập luận hướng tới chuẩn bị và tự rèn luyện, không phải xếp mọi cá nhân vào một khuôn.
Củng cố kiến thức
Cách liên hệ nào phù hợp với lời kết của văn bản?
Lời kết yêu cầu cả phát huy điểm mạnh và sửa điểm yếu.
Việc rèn thói quen cho thấy tác giả tin ở khả năng thay đổi.
Vận dụng cần hướng tới hành động có ý nghĩa, không chỉ phán xét.
Đúng: nối tinh thần chuẩn bị với những thói quen có thể rèn.
Lời giải
Đáp án D. Văn bản không dừng ở nhận xét mà hướng tới chuẩn bị con người, nhất là thế hệ trẻ. Những việc cụ thể như học gắn thực hành, kiểm tra chất lượng công việc và giữ lời hứa giúp phát huy năng lực, khắc phục thói quen chưa tốt. Cách liên hệ ấy giữ tinh thần xây dựng của bài.