Chữ Nôm và bản chuyển sang quốc ngữ

Chữ Nôm là hệ chữ được sáng tạo để ghi tiếng Việt, dựa vào kí hiệu chữ Hán. Có cách vay mượn chữ có sẵn để ghi âm và cách kết hợp kí hiệu gợi âm, gợi nghĩa để tạo chữ. Không đồng nhất chữ Nôm với việc mọi câu đều viết bằng tiếng Hán. Chữ Nôm giúp lưu giữ tiếng Việt và nhiều tác phẩm văn học. Đọc bản chữ Nôm cần tri thức về hệ chữ ấy; bản chuyển sang quốc ngữ giúp nhiều người tiếp cận hơn, nhưng vẫn cần nguồn và chú giải để hiểu từ cổ, hình ảnh hoặc điển tích. Tiếng Việt là ngôn ngữ; Nôm và quốc ngữ là những hệ chữ ghi ngôn ngữ. Phân biệt hai cấp này giúp tránh nhận một bản in đổi chữ là tác phẩm đã đổi sang một tiếng nói khác.