btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Câu rút gọn: khôi phục theo ngữ cảnh

Lưu trên thiết bị này
Đối diện với nỗi đau · Chọn bài khác

Ngắn vì điều đã biết được lược đi

Câu rút gọn có thành phần bị tỉnh lược, thường là chủ ngữ hoặc vị ngữ; ngữ cảnh cho phép hiểu và khôi phục thành phần ấy. Có câu trả lời chỉ giữ phần thông tin đang được hỏi. Mục đích có thể là tránh lặp, nói gọn hoặc phục vụ cách biểu đạt. Muốn nhận diện, đọc câu hỏi hoặc câu trước, xem phần nào đã biết và phần nào được giữ. Không chỉ thấy câu ngắn là gọi rút gọn. Khi khôi phục phải giữ đúng người, việc và mốc, không tự thêm suy đoán. Rút gọn phải phù hợp quan hệ giao tiếp. Nếu gây mơ hồ, hiểu nhầm hoặc cộc lốc, nên nói rõ và thêm cách xưng hô, từ thể hiện lễ phép thích hợp; không coi một kiểu câu lúc nào cũng lịch sự hoặc lúc nào cũng bất lịch sự.

Ví dụ phần được hỏi khác nhau

Ngữ liệu giả định do BTVN biên soạn: Minh hỏi Lan: “Cậu đang làm gì?” Lan đáp: “Đọc sách.” Có thể khôi phục “Tớ đang đọc sách”; chủ ngữ được lược vì tình huống đã rõ. Minh hỏi: “Ai đã xếp sách lên giá?” Lan đáp: “Tớ.” Có thể khôi phục “Tớ đã xếp sách lên giá”; ở đây giữ người thực hiện, lược phần vị ngữ đã có trong câu hỏi. Nếu giáo viên hỏi thời gian nhóm nộp bài, câu đáp “Dạ, nhóm em sẽ nộp vào thứ Sáu ạ” rõ và phù hợp hơn một lời “Thứ Sáu” thiếu quan hệ lễ phép trong một số tình huống. Cần xét người nghe và mục đích, không suy rằng mọi câu dài hơn đều tốt hơn.

Củng cố kiến thức

Trong cặp hỏi “Ai đã xếp sách lên giá?” – đáp “Tớ”, phần nào bị lược?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Khi câu rút gọn khiến người nghe không biết ai làm, cần sửa thế nào?
Chọn một đáp án