btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Câu đặc biệt: cấu tạo và chức năng

Lưu trên thiết bị này
Đối diện với nỗi đau · Chọn bài khác

Câu có một từ hoặc cụm từ vẫn có thể hoàn chỉnh về giao tiếp

Câu đặc biệt không được cấu tạo theo mô hình chủ ngữ–vị ngữ. Nó có thể gồm một từ hoặc cụm từ, được dùng để gọi–đáp, bộc lộ cảm xúc, thông báo sự xuất hiện, liệt kê sự vật hoặc xác định thời gian, nơi chốn. Phải xét nhiệm vụ của câu trong đoạn: đang gọi ai, gợi cảm xúc gì, đặt cảnh ở đâu hay báo điều gì xuất hiện? Cùng hình thức ngắn có thể có chức năng khác. Không tự thêm chủ ngữ, vị ngữ rồi gọi những từ ấy là phần đã bị lược nếu ngữ cảnh không cho căn cứ. Câu đặc biệt là phương tiện diễn đạt, không đồng nghĩa câu sai ngữ pháp. Tuy nhiên không phải mọi mảnh từ viết rời đều dùng được; phải phù hợp mạch và giúp người đọc nhận ý.

Ví dụ gọi và đặt cảnh

Ngữ liệu do BTVN biên soạn: “Lan ơi! Nhóm đang chờ ở thư viện.” Câu đầu dùng để gọi Lan, không thuật việc Lan làm. Từ xưng gọi và dấu cảm thán tạo lời gọi độc lập. “Buổi sớm. Sân trường còn vắng. Một vài chiếc lá xoay trên lối đi.” Câu đầu đặt mốc thời gian cho cảnh được kể sau. Trong cách viết này, nó là câu đặc biệt chỉ thời gian, không phải câu trả lời rút gọn cho một câu hỏi thời gian. Có thể nối “Buổi sớm, sân trường còn vắng” thành câu với trạng ngữ, nhưng đó là thay cách tổ chức diễn đạt, không chứng minh bản ban đầu sai. Chọn cách nào tuỳ nhịp và mục đích của đoạn.

Củng cố kiến thức

Câu “Lan ơi!” trong ví dụ có chức năng gì?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Nhận xét nào đúng với “Buổi sớm.” trong đoạn?
Chọn một đáp án