Biến đổi câu: trật tự, danh hoá, chủ động–bị động

Trong phạm vi bài này, biến đổi cấu trúc là sắp xếp hoặc chuyển cách tổ chức các yếu tố đã có. Có thể đổi trật tự, chuyển cụm chủ–vị thành cụm danh từ, chuyển câu chủ động sang bị động hoặc ngược lại. Mục đích là phục vụ mạch và thông tin cần nhấn, không chỉ làm câu khác đi. Chuyển thành cụm danh từ, chẳng hạn nhóm đã thống nhất chuyển thành việc nhóm đã thống nhất, giúp đặt sự việc ấy làm đối tượng được bàn. Ở câu chủ động, chủ ngữ nêu người/vật thực hiện; ở câu bị động, chủ ngữ hướng tới đối tượng chịu tác động. Cần đọc vai trò, không cứ gặp được hoặc bị là kết luận bị động. Khi đổi, kiểm ai làm, tác động tới đâu, khẳng định hay phủ định, thời gian và mức chắc chắn. Không chuyển được một câu theo mọi cách một cách máy móc. Câu hợp cấu tạo vẫn cần phù hợp đoạn; đổi trọng tâm có thể làm liên kết tốt hơn hoặc đứt mạch.