Bến đò trưa hè: cảnh vắng và nhịp sống

Phân tích do BTVN biên soạn theo bài thơ trong SGK; nguồn Bức tranh quê, Nhà xuất bản Đời nay, 1941. Dòng “Mây đi vắng, trời xanh buồn rộng rãi...” gợi bầu trời thưa vắng bằng trạng thái đi vắng, buồn vốn gần với con người. Nhân hoá khiến khoảng không có tâm trạng; cảnh rộng mà không náo nức. Dòng “Sông im dòng đọng nắng đứng không trôi” tiếp tục gợi sự ngưng đọng. Từ bầu trời xuống mặt nước, cái nhìn vẫn gặp một nhịp rất chậm. Đặt cạnh cây đa và ngọn gió, những hình ảnh ấy tạo thành một không gian thống nhất. Trong sinh hoạt, người ngồi ở quán nước lắng nghe tiếng gà xa; tiếng nhạc ngựa chỉ điểm nhẹ vào đường đê. Cuối bài, sự thiếu vắng thuyền ghé bến và mái chèo khua nước giữ nguyên vẻ yên ắng. Vì vậy, chỉ căn cứ có tiếng gà để nhận xét cảnh đông vui sẽ bỏ qua vị trí và âm lượng gợi tả của âm thanh. Sự tương đồng giữa cảnh tự nhiên và nhịp sống con người làm nổi vẻ thôn quê lặng lẽ, thoáng buồn. Cách miêu tả tỉ mỉ lại cho thấy sự gắn bó, trân trọng của người viết.