btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Từ địa phương và lựa chọn theo người đọc

Lưu trên thiết bị này
Câu chuyện của lịch sử · Chọn bài khác

Đúng hoàn cảnh chứ không xoá mọi khác biệt

Từ địa phương được dùng ở một hoặc một số vùng; từ toàn dân có phạm vi dùng rộng hơn. Có từ khác âm mà gần nghĩa, có từ chỉ sự vật quen thuộc của vùng. Biết đối chiếu giúp hiểu văn bản, không có nghĩa mọi người trong một vùng đều dùng giống nhau. Trong tác phẩm, từ địa phương có thể tạo giọng, không khí và dấu ấn nơi chốn. Cần chỉ ra nó xuất hiện trong lời ai, diễn đạt điều gì và giúp hình dung đời sống thế nào. Không chỉ nói “làm bài hay” hoặc mặc định dùng địa phương luôn sai. Với thông báo cho người nhiều vùng, chọn từ toàn dân hoặc giải thích để tránh hiểu nhầm. Trong lời nhân vật, có thể giữ cách nói phù hợp và chú thích khi cần. Mục đích, người đọc và loại văn bản quyết định lựa chọn.

Ví dụ hai hoàn cảnh dùng “ni”

Các câu minh hoạ do BTVN biên soạn: Trong lời nhân vật một truyện đặt ở miền Trung: “Bờ ni có lối xuống.” “Ni” có nghĩa “này”; giữ cách nói có thể gợi giọng địa phương. Nếu đối tượng đọc chưa quen, chú thích “ni: này” giúp hiểu. Trong thông báo hướng dẫn chung cho người nhiều vùng: “Lối xuống ở bờ này” thường rõ hơn. Không phải vì ni không có giá trị, mà vì mục đích thông báo cần nhiều người hiểu ngay. Nếu dùng từ địa phương khi phân tích một lời nhân vật, có thể đối chiếu nghĩa rồi giải thích tác dụng; không đổi lời trích mà vẫn nhận là nguyên văn.

Củng cố kiến thức

“Ni” trong câu minh hoạ có nghĩa toàn dân tương ứng nào?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Vì sao thông báo chung có thể chọn “bờ này” thay “bờ ni”?
Chọn một đáp án