Thơ tự do: số tiếng, vần và nhịp

Thơ tự do không bị ràng buộc vào một khuôn cố định về số tiếng trong dòng, số dòng trong khổ, vần và nhịp. Một bài có thể dùng những dòng dài ngắn khác nhau; cũng có thể có nhiều dòng cùng sáu hoặc bảy tiếng. Vì vậy, không chỉ nhìn một dòng để quyết định thể thơ. Thơ tự do vẫn có nhịp điệu. Nhịp có thể được tạo bởi chỗ ngắt, sự lặp từ, cách tổ chức hình ảnh, thanh điệu và những tiếng được nhấn. Có bài gieo vần, có bài không; không có vần không đồng nghĩa với không có giá trị thơ. Đọc thành tiếng, đếm tiếng, nhận chỗ dừng và quan sát toàn bài. Sau đó đặt hình thức cạnh nội dung: dòng ngắn làm nổi bật điều gì, nhịp nhanh hoặc chậm có phù hợp tâm trạng không? Cần phân biệt dòng thơ với phần xuống hàng do khổ giấy hoặc màn hình hẹp.