Thành phần cảm thán và nghĩa sự việc

Thành phần cảm thán dùng để bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm xúc của người nói, người viết, như vui, buồn, ngạc nhiên hoặc tiếc nuối. Nó không trực tiếp diễn đạt sự việc cơ bản trong cấu trúc câu. Phải xét chức năng chứ không chỉ nhìn một từ hoặc dấu chấm than. Một từ như “vui” có thể nằm trong phần nói nhân vật ở trạng thái nào; khi ấy nó tham gia nghĩa sự việc. Các từ như “ôi”, “chao ôi” có thể là thành phần cảm thán khi đặt trong câu và dùng để bộc lộ xúc cảm. Nếu thán từ tách thành câu riêng, cần phân biệt câu ấy với thành phần nằm trong một câu lớn hơn. Khi phân tích, nêu phần được xét, cảm xúc thể hiện và sự việc đi kèm. Không suy ra mọi cảm xúc chi tiết của người nói chỉ từ một dấu cảm thán; ngữ cảnh giúp xác định vui, buồn hay ngạc nhiên.