Hình thức câu và mục đích trong ngữ cảnh

Trong giao tiếp, người nói có thể **mượn hình thức của kiểu câu này để thực hiện mục đích của kiểu câu khác**. Vì vậy, cần đọc cả tình huống xuất hiện câu. Chẳng hạn, một câu có cấu trúc “có thể… không?” có thể hỏi về khả năng, nhưng cũng có thể là lời nhờ thực hiện việc ngay lúc đó. Một câu kể như “Bác cứ dùng bữa tự nhiên.” có thể được dùng để mời, đề nghị. Khi phân tích, trước hết nhận dấu hiệu hình thức; sau đó xác định **người nói muốn người nghe biết, làm hoặc cảm nhận điều gì**. Nêu rõ hai mặt giúp giải thích cách dùng câu mà không chỉ dựa vào một từ hay một dấu kết thúc. Khi viết hoặc nói, lựa chọn cách diễn đạt còn gắn với quan hệ người giao tiếp và mức độ cần nhấn mạnh. Lời nhờ gián tiếp bằng câu hỏi có thể tạo sắc thái nhẹ nhàng hơn lời ra lệnh.