Đoạn cảm nghĩ: cách tổ chức và vận dụng

BTVN phân tích bằng lời riêng cách tổ chức đoạn tham khảo trong SGK. **Mở:** đoạn giới thiệu Lá đỏ, Nguyễn Đình Thi, bối cảnh ra đời rồi nêu cảm nghĩ về niềm tin, hi vọng. **Triển khai:** từ cuộc gặp trên đường Trường Sơn, người viết chọn cảnh rừng, đoàn quân và em gái tiền phương. Cách so sánh cô gái với quê hương được nối ngay với vẻ bình dị, thân thương và sức nâng đỡ tinh thần. Lời hẹn được dùng làm căn cứ cho niềm lạc quan. **Nghệ thuật trong mạch cảm nghĩ:** đoạn không dừng ở gọi tên thể thơ; nó giải thích hình thức phóng khoáng, vần nhịp linh hoạt góp phần thể hiện cảnh Trường Sơn, bước quân và cảm xúc. **Kết:** từ ý nghĩa hình ảnh lá đỏ, người viết khái quát sự xúc động, tự hào, biết ơn. Cách triển khai cho thấy mỗi nhận xét đều cần một chi tiết hoặc cách diễn tả tương ứng.

Đọc Đồng chí của Chính Hữu, điều gây xúc động là tình cảm lớn lao được thể hiện qua những việc rất đỗi bình thường. Từ những miền quê nghèo khác nhau, người lính đến với nhau bằng nhiệm vụ chung và sự chia sẻ. Hình ảnh đêm rét chung chăn khiến tình tri kỉ hiện lên không qua lời hứa mà qua cách cùng chịu gian khó. Dòng thơ chỉ hai tiếng gọi tên tình đồng chí tạo một khoảng dừng đầy xúc động trước khi lời tâm tình mở sang sự thấu hiểu, nâng đỡ nhau. Giữa áo rách và chân không giày, cái nắm tay giản dị gợi hơi ấm mà thiếu thốn không thể lấy đi. Ba dòng cuối đưa họ vào cảnh chờ giặc, nơi súng và trăng làm nổi bật tâm hồn vừa kiên cường vừa biết cảm nhận cái đẹp. Hình thức thơ tự do với dòng dài ngắn và nhịp linh hoạt giúp lời thơ có khi thủ thỉ, có khi cô đọng thành một điểm nhấn. Bài thơ để lại niềm trân trọng sức mạnh tình người trong những năm tháng gian khổ. Đoạn tám câu: câu đầu nêu cảm nghĩ; các câu giữa chọn chi tiết, cách viết và tác dụng; câu cuối khái quát. Câu về hình thức nêu được quan hệ với giọng tâm tình, không chỉ xác nhận thể thơ.