Bài nói về thiếu chủ kiến và bản ghi nghe

Bài nói do BTVN biên soạn. “Tôi muốn bàn về cách tiếp thu góp ý. Nghe ý kiến khác giúp nhận ra thiếu sót, nhưng nếu lời nào cũng làm theo ngay, người thực hiện có thể mất phương hướng. Truyện Treo biển cho thấy điều ấy rất rõ. Chủ hàng muốn thông báo việc bán cá, nhưng mỗi lần nghe chê lại bỏ một phần chữ. Cuối cùng, ông cất luôn biển. Điều đáng cười không phải ông chịu lắng nghe, mà là ông không tự xét cái biển cần làm nhiệm vụ gì. Có người cho rằng nghe nhiều ý kiến sẽ tránh sai. Tôi đồng ý rằng góp ý có ích. Tuy nhiên, muốn sửa đúng vẫn cần biết vì sao phải sửa và cách sửa có giúp đạt mục đích không. Một ý kiến có căn cứ nên được tiếp thu, dù khác phương án ban đầu. Vì vậy, điều cần tránh là làm theo máy móc, không phải thay đổi ý kiến. Biết lắng nghe cùng khả năng tự suy xét sẽ giúp quyết định có trách nhiệm hơn.”

Bản ghi và cuộc trao đổi giả định do BTVN biên soạn. | Mục ghi | Ý chính | | --- | --- | | Vấn đề | Tiếp thu góp ý thiếu suy xét. | | Ý kiến | Lắng nghe có ích nhưng không nên làm theo máy móc. | | Căn cứ | Treo biển: bỏ dần chữ rồi cất biển, trái mục đích thông báo. | | Cách sửa | Xét lí do, yêu cầu; tiếp thu điều có căn cứ. | **Tóm tắt:** người nói phê phán cách tiếp thu máy móc, dẫn “Treo biển” để minh hoạ; đề nghị lắng nghe đi cùng tự suy xét. **Câu hỏi của người nghe:** “Nếu góp ý khác hẳn phương án đầu, có nên thử không?” **Lời đáp minh hoạ:** “Có thể thử nếu góp ý có lí do phù hợp yêu cầu. Có chủ kiến không có nghĩa giữ nguyên mọi ý ban đầu; điều cần tránh là đổi mà không hiểu vì sao.” Câu hỏi giúp làm rõ điều kiện vận dụng. Lời đáp bổ sung cách hiểu, không biến chủ kiến thành sự bảo thủ.