btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Bài nói, ghi nghe và trao đổi về việc đọc văn học

Lưu trên thiết bị này
Nhà văn và trang viết · Chọn bài khác

Nghe mạch lập luận, không chỉ nhớ tên tác phẩm

Khi nghe một bài trình bày ý kiến, cần theo dõi **vấn đề → quan điểm → lí lẽ → bằng chứng → kết luận**. Có thể ghi bằng cụm ngắn, sau đó đánh dấu chỗ cần hỏi hoặc bổ sung. Câu hỏi nên hướng vào điều chưa rõ: ví dụ hỗ trợ lí lẽ nào, một nhận xét cần hiểu trong phạm vi nào, cách khác có thể bổ sung ra sao. Khi đáp, cần trả lời đúng nội dung, dùng căn cứ và tôn trọng sự khác biệt. Ghi kết quả trao đổi cần phân biệt điều đã thống nhất với điều vẫn còn khác nhau. Việc một người đặt câu hỏi chưa có nghĩa người ấy đã đồng ý.

Lời trình bày minh hoạ và một lượt hỏi–đáp

Bài nói giả định do BTVN biên soạn: Hiện nay, một câu chuyện có thể đến với người đọc qua sách in, sách điện tử, sách nói hoặc phim. Theo tôi, việc đọc văn học vẫn cần thiết vì giúp hiểu con người và cảm nhận vẻ đẹp của ngôn từ. Trước hết, đọc giúp ta theo dõi những suy nghĩ, lựa chọn của người khác. Trong Xe đêm, An-đéc-xen vừa trả tiền giúp các cô gái vừa dùng trí tưởng tượng để khích lệ họ. Qua những chi tiết ấy, người đọc có thể suy ngẫm về sự quan tâm: giúp đỡ không chỉ là trao một vật gì mà còn là đem lại niềm tin. Đọc cũng tạo cơ hội cảm nhận cách lời văn, lời thơ gợi tình cảm. Ở Bếp lửa, hình ảnh thân thuộc gắn với những kỉ niệm về bà, rồi mở ra lòng biết ơn. Theo dõi sự phát triển ấy giúp người đọc chú ý hơn đến cách một hình ảnh bình dị có thể mang ý nghĩa sâu sắc. Vì vậy, tôi cho rằng nên giữ một khoảng thời gian đọc đều đặn và trao đổi về điều đã đọc. Nghe, xem có thể bổ sung trải nghiệm; điều quan trọng là dành sự chú ý để hiểu tác phẩm, thay vì chỉ biết một cốt truyện tóm tắt. **Ghi nghe:** | Mục | Nội dung | | --- | --- | | Quan điểm | Đọc văn học vẫn cần thiết. | | Lí lẽ 1 | Giúp suy ngẫm về con người; ví dụ Xe đêm. | | Lí lẽ 2 | Giúp cảm nhận ngôn từ, hình ảnh; ví dụ Bếp lửa. | | Kết luận | Giữ thói quen đọc, có thể kết hợp nghe, xem. | **Hỏi:** “Nếu chỉ đọc bản tóm tắt thì đã đủ cho mục đích này chưa?” **Đáp:** “Tóm tắt giúp nắm sự việc chính, nhưng thường không giữ đầy đủ ngôn từ, nhịp và diễn biến tâm trạng. Với mục đích cảm nhận cách tác phẩm được viết, vẫn cần đọc văn bản.” Lượt đáp làm rõ sự khác nhau giữa biết chuyện gì xảy ra và cảm nhận cách chuyện được thể hiện. Người nghe có thể tiếp tục nêu ý kiến; bản ghi không tự kết luận mọi người đã đồng ý.

Củng cố kiến thức

Bản ghi nào phản ánh đúng quan hệ giữa lí lẽ và ví dụ trong bài nói?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Câu trả lời về bản tóm tắt có sức thuyết phục chủ yếu vì sao?
Chọn một đáp án