Thực hiện từng bước
**Trước khi viết:** xác định vụ việc, người nhận và vai trò của người viết. Ghi thời gian, nơi chốn, người liên quan; nguyên nhân biết được, diễn biến trước và sau, hậu quả. Để riêng những điều chưa biết, không tự thêm cho đủ.
**Sắp xếp ý:** phần đầu ghi thông tin hành chính và người viết; phần chính trình bày sự việc theo trình tự; phần cuối là cam đoan, đề nghị hoặc cam kết. Nên ghi ý theo diễn biến trước khi viết thành đoạn.
**Viết:** dùng lời trực tiếp, chính xác, nêu rõ hành động và người thực hiện. Không kể dài những cảm xúc không giúp làm rõ vụ việc. Tường trình khác bài kể trải nghiệm ở mục đích cung cấp thông tin để xem xét, giải quyết sự việc.
**Chỉnh sửa:** kiểm ngày, giờ, tên, diễn biến, hậu quả và vai trò của mình; kiểm thể thức, chính tả. Đọc lại câu có đại từ để tránh nhầm người thực hiện.
Các phần được đặt ở đâu?

Sơ đồ giúp hình dung một trang tường trình. Quốc hiệu, tiêu ngữ, tên bản ở giữa. Địa điểm, ngày viết ở phía phải; dưới tên bản là vụ việc. Kính gửi, người viết, sự việc trình bày từ lề trái. Phần kí, họ tên ở cuối phía phải.
Tên bản cần đúng loại văn bản; dòng Về việc cho biết vụ việc cần xem xét. Đoạn kể đủ diễn biến nhưng thiếu các phần này chưa thành bản tường trình hoàn chỉnh.
Các ô chỉ minh hoạ vị trí. Khi viết, thay bằng thông tin thực, chia đoạn phù hợp; không đưa đường viền ô vào bản chỉ vì sơ đồ có đường viền.
Từ lời mơ hồ đến đoạn tường trình rõ
Tình huống do BTVN biên soạn, tiếp nối vụ sách bị ướt:
Bản đầu: “Chiều qua, sách bị ướt. Tôi rất buồn và sẽ rút kinh nghiệm.”
Bản đầu chưa nêu giờ, nơi xảy ra, nguyên nhân, cách xử lí hoặc hậu quả cụ thể. Cảm xúc buồn không thay được các thông tin này.
Có thể sửa: “Lúc 14 giờ 15 phút ngày 6 tháng 10 năm 2026, tại bàn đọc trong thư viện, tay tôi chạm vào cốc nước khi lấy bút. Nước đổ lên bìa và một số trang của cuốn sách tôi đã mượn. Tôi lau nước trên bàn, báo cán bộ thư viện và giao sách để kiểm tra. Hiện chưa có kết luận về mức độ hỏng của cuốn sách.”
Đoạn sửa nêu nguyên nhân, hậu quả đã thấy và cách xử lí. Đây là phần sự việc; để thành bản đầy đủ còn cần phần đầu, cuối đúng thể thức. Cam kết nên là hành động cụ thể, như không đặt nước cạnh sách.
Củng cố kiến thức
Cách đặt các phần nào phù hợp thể thức tường trình?
Quốc hiệu cần ở đầu; tên bản, phần kí cũng sai vị trí.
Tên bản ở giữa; ngày viết ở đầu, không sau kí.
Đúng: các vị trí như sơ đồ.
Các phần bị đảo, không theo thể thức.
Lời giải
Đáp án C. Quốc hiệu, tiêu ngữ và tên bản đặt ở giữa. Địa điểm, ngày viết thuộc phần đầu phía phải; phần kí, họ tên ở cuối phía phải. Kính gửi và sự việc trình bày từ lề trái. Cần kiểm cách bố trí, không chỉ có đủ tên các phần.
Củng cố kiến thức
Đoạn sửa rõ hơn bản đầu chủ yếu ở điểm nào?
Bản sửa chú ý thông tin, không kéo dài cảm xúc.
Đúng: thông tin cụ thể giúp hiểu vụ việc.
Xin lỗi không thay diễn biến.
Bản vẫn phân biệt điều đã thấy, điều chưa kết luận.
Lời giải
Đáp án B. Bản đầu chỉ nói chiều qua và sách bị ướt. Bản sửa nêu rõ hoàn cảnh, nguyên nhân, diễn biến, hậu quả và cách xử lí. Phần sự việc rõ hơn nhưng vẫn cần đặt trong thể thức đầy đủ để thành bản tường trình.