btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Thuỷ tiên tháng Một: nhan đề và cách làm rõ thông tin

Lưu trên thiết bị này
Hoà điệu với tự nhiên · Chọn bài khác

Một dấu hiệu gần gũi gợi vấn đề lớn

Thuỷ tiên tháng Một của Thô-mát L. Phrit-man là văn bản thông tin, trích từ Nóng, Phẳng, Chật. Văn bản giúp người đọc hiểu sự biến đổi khí hậu không chỉ là nhiệt độ tăng lên một cách đều đặn. Nhan đề gắn với quan sát của tác giả: hoa thuỷ tiên ở nơi ông sống, vốn thường nở vào tháng Ba, lại nở từ tháng Một trong thời điểm được kể. Chi tiết gần gũi này gợi một hiện tượng khác thường, tạo sự chú ý trước vấn đề khí hậu rộng lớn hơn. Tác giả giải thích vì sao cách gọi “sự nóng lên của Trái Đất” có thể khiến một số người hình dung chưa đầy đủ. Biến đổi khí hậu còn thể hiện ở thời tiết bất thường, thay đổi nhanh và những hiện tượng cực đoan. Sau phần giải thích, văn bản dẫn các báo cáo và sự việc cụ thể ở nhiều nơi. Khi đọc, cần theo dõi quan hệ giữa vấn đề chung, lời giải thích và thông tin minh chứng. Chi tiết hoa nở sớm gợi vấn đề; các ý kiến và báo cáo giúp làm rõ vấn đề ở phạm vi rộng hơn.

Từ lời giải thích đến những sự việc cụ thể

Mạch văn bản: nêu vấn đề về cách gọi nóng lên; giải thích sự bất thường của khí hậu; dẫn báo cáo và sự việc cụ thể.
Sơ đồ cách làm rõ vấn đề trong Thuỷ tiên tháng Một; không phải biểu đồ số liệu khí hậu.
Có thể theo dõi văn bản theo ba phần trong sơ đồ: **Nêu vấn đề:** cách gọi nóng lên dễ gợi ý nghĩ thời tiết chỉ ấm hơn, thậm chí dễ chịu hơn ở nơi lạnh. Tác giả muốn người đọc hiểu biến đổi khí hậu còn có những biểu hiện phức tạp, bất thường. **Giải thích:** tác giả dẫn ý kiến về sự bất thường và rối loạn khí hậu, chỉ ra những thay đổi không diễn ra đều ở mọi nơi. Phần này có quan hệ nhân quả: nhiệt độ tăng làm thay đổi các quá trình liên quan đến gió và sự bốc hơi; từ đó, các khu vực có thể gặp những hiện tượng khác nhau như hạn hán hoặc mưa lớn. **Thông tin cụ thể:** văn bản dẫn báo cáo của Tổ chức Khí tượng Thế giới và các tin về thiên tai, chẳng hạn lũ lụt ở một số nước Nam Á năm 2007, lũ ở bang Ai-ô-oa của Mỹ năm 2008. Các thông tin về lượng mưa và mức nước làm rõ mức độ khác thường. Tên cơ quan, thời gian và địa điểm giúp nhận diện nguồn cùng sự việc được dẫn. Ảnh lũ lụt và hạn mặn kèm chú thích trong SGK minh hoạ những biểu hiện khác nhau. Chú thích ghi năm 2020 nên không được coi hai ảnh ấy là ảnh của những sự việc năm 2007, 2008 được kể trong đoạn. Đọc thông tin cần nối chi tiết với đúng sự việc và nguồn của nó.

Củng cố kiến thức

Nhan đề Thuỷ tiên tháng Một liên hệ với nội dung văn bản như thế nào?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Việc ghi tên cơ quan, thời gian, địa điểm và số liệu trong phần cuối có tác dụng gì?
Chọn một đáp án