Tán thành việc học hỏi: từ dàn ý đến bài viết

Dàn ý do BTVN biên soạn: | Phần | Nội dung triển khai | | --- | --- | | Mở bài | Nêu ý kiến cần khiêm tốn để học hỏi và thái độ tán thành | | Thân bài, ý 1 | Giải thích khiêm tốn; nhận ra giới hạn giúp tránh tự mãn; phân tích ngắn cuộc đối thoại ếch–rùa | | Thân bài, ý 2 | Trao đổi giúp sửa chỗ chưa hiểu; dùng tình huống gấp hộp đã nêu rõ là minh hoạ | | Thân bài, làm rõ | Học hỏi vẫn cần suy xét, không phải làm theo mọi lời; liên hệ Đẽo cày giữa đường | | Kết bài | Khẳng định ý nghĩa, gợi cách học biết hỏi và biết cân nhắc | Trong mỗi ý của thân bài, bằng chứng cần được giải thích. Câu chuyện có giá trị gợi suy nghĩ và làm rõ lí lẽ; không dùng một truyện để khẳng định mọi người trong đời đều ứng xử như nhân vật.

Bài tham khảo do BTVN biên soạn: Trong học tập, có ý kiến cho rằng cần khiêm tốn để học hỏi. Tôi tán thành ý kiến này. Biết mình chưa hiểu hết mọi điều giúp mỗi người sẵn lòng tìm hiểu thêm, thay vì bằng lòng với những gì đã biết. Trước hết, khiêm tốn giúp tránh tự mãn. Trong bản Ếch ngồi đáy giếng của Trang Tử, ếch khoe với rùa biển về cảnh sống trong giếng nhỏ. Khi nghe rùa nói về biển, nó ngạc nhiên và bối rối. Sự đối lập ấy gợi một điều đáng suy nghĩ: trải nghiệm quen thuộc chưa phải toàn bộ thế giới. Nhận ra giới hạn của mình là bước đầu để mở rộng hiểu biết. Bên cạnh đó, biết hỏi và trao đổi giúp tìm ra chỗ chưa hiểu. Có thể hình dung tình huống một người gấp hộp nhiều lần vẫn bị lệch nhưng ngại hỏi. Nếu được chỉ cách đo và thử lại, người ấy có cơ hội nhận ra lỗi nằm ở đâu. Ví dụ này cho thấy hỏi không phải là việc đáng xấu hổ; đó là cách tìm thêm hướng giải quyết khi tự mình chưa làm được. Tuy nhiên, khiêm tốn không có nghĩa là làm theo mọi lời góp ý. Người thợ trong Đẽo cày giữa đường liên tục đổi cách làm mà không suy xét, cuối cùng mất vốn. Vì vậy, học hỏi cần đi cùng việc kiểm tra xem lời khuyên có phù hợp với yêu cầu và hoàn cảnh hay không. Biết nghe và biết cân nhắc đều cần thiết. Khiêm tốn mở đường cho việc học, còn suy xét giúp lựa chọn điều nên tiếp nhận. Từ việc hỏi rõ một chỗ chưa hiểu, trao đổi cách làm đến đọc thêm tài liệu, mỗi người có thể từng bước bổ sung hiểu biết của mình. Đó là lí do tôi tán thành việc giữ thái độ khiêm tốn để học hỏi. **Đọc cách viết:** Mở bài nêu vấn đề, thái độ. Hai đoạn tiếp theo triển khai hai lí do; mỗi đoạn có bằng chứng hoặc minh hoạ và lời giải thích. Đoạn thứ tư làm rõ giới hạn của việc nghe góp ý. Kết bài trở lại ý kiến và ý nghĩa, không mở sang một vấn đề khác.

Câu chưa phù hợp: “Cứ nghe lời người khác thì việc học chắc chắn tốt hơn.” Câu bỏ mất yêu cầu xem xét lời khuyên. Có thể sửa: “Lắng nghe và xem xét góp ý giúp tìm thêm cách giải quyết phù hợp.” Câu sau nêu đúng điều được phân tích trong bài, không bảo đảm kết quả cho mọi lời góp ý và mọi hoàn cảnh.