Hình phải được đọc trong ngữ cảnh
Hình ảnh, sơ đồ, kí hiệu có thể giúp hình dung đối tượng, quan hệ hoặc thao tác mà lời văn giới thiệu. Khi đọc, xác định hình thể hiện gì, nhìn chú thích và đối chiếu với phần lời có liên quan. Không coi hình chỉ là trang trí, nhưng cũng không suy thêm điều hình chưa cung cấp.
Một sơ đồ vị trí không tự là bản đo kích thước. Hình minh hoạ cách chơi không chứng minh trò đã được tổ chức hoặc có hiệu quả ở mọi lớp. Muốn đọc số liệu phải biết đơn vị, đối tượng và nguồn; muốn thực hiện quy tắc vẫn phải đọc điều kiện trong lời.
Khi nhận xét tác dụng, nói rõ hình giúp hiểu phần nào, chẳng hạn cách đặt hai bàn, thứ tự các bước hoặc vị trí cầm dụng cụ. Tránh câu chung “làm bài hay hơn” không chỉ ra quan hệ với thông tin.
Ví dụ đọc sơ đồ bố trí

Sơ đồ do BTVN dựng cho hoạt động ghép thẻ có hai hình chữ nhật ghi “Bàn đội A”, “Bàn đội B”; phía trước là vị trí “Người điều hành”. Chú thích ghi “Sơ đồ bố trí, không theo tỉ lệ”.
Sơ đồ giúp hình dung các đội ở hai bàn và vị trí người điều hành. Nó không cho biết chiều dài phòng, khoảng cách chính xác hoặc có bao nhiêu lớp đã chơi. Muốn biết số người và thời lượng cần đọc luật bằng lời.
Nhận xét có căn cứ là “sơ đồ giúp hình dung vị trí các nhóm”. Nhận xét “phòng dài tám mét” là suy thêm dữ liệu không được cung cấp.
Củng cố kiến thức
Từ sơ đồ không theo tỉ lệ, có thể xác định chắc điều nào?
Sơ đồ không có số đo.
Không có tỉ lệ hoặc khoảng cách.
Đúng: đó là thông tin trực tiếp của các nhãn.
Sơ đồ bố trí không cung cấp lịch sử tổ chức.
Lời giải
Đáp án C. Đọc phương tiện phi ngôn ngữ phải đúng dữ liệu. Hai nhãn bàn cho biết hai vị trí nhóm; không theo tỉ lệ nghĩa là không thể dùng hình để tính khoảng cách thật.
Củng cố kiến thức
Nhận xét nào nêu rõ tác dụng của sơ đồ trong tình huống?
Chưa có dữ liệu hiệu quả.
Đúng: tác dụng gắn với thông tin thể hiện.
Điều kiện và luật vẫn cần lời văn.
Sơ đồ không có điểm.
Lời giải
Đáp án B. Tác dụng cần chỉ ra hình hỗ trợ hiểu điều gì. Ở đây là bố trí vị trí; không nên biến một phương tiện minh hoạ thành bằng chứng về kết quả hoặc thay toàn bộ phần lời.