Ôn học kì II: từ bài đọc đến trình bày, trao đổi

Dàn ý và lời nói minh hoạ do BTVN biên soạn: **Dàn ý:** nêu quan hệ khai thác–bảo vệ → giải thích ích lợi và điều cần giữ gìn → khái quát ý kiến. “Tôi cho rằng việc khai thác tài nguyên biển cần đi cùng bảo vệ môi trường sống. Tìm hiểu biển không chỉ để biết có thể sử dụng nguồn lợi nào, mà còn để hiểu sự sống ở đó cần được gìn giữ thế nào. Nếu chỉ nói đến điều có thể lấy mà bỏ qua tác động tới môi trường, ý kiến về lợi ích chưa đầy đủ. Chẳng hạn, một hoạt động tìm hiểu ven biển cần có cách thu dọn vật dụng, không để rác lại sau khi kết thúc. Vì vậy, lợi ích trước mắt cần được nhìn cùng trách nhiệm lâu dài.” **Ghi nghe:** ý kiến là khai thác đi cùng bảo vệ; lí lẽ là lợi ích chưa đầy đủ nếu bỏ tác động; ví dụ là việc thu dọn sau hoạt động. **Câu hỏi:** “Ví dụ thu dọn rác đã bao quát mọi việc bảo vệ biển chưa?” **Lời đáp minh hoạ:** “Chưa. Ví dụ chỉ làm rõ một việc gần gũi; những hoạt động khai thác cụ thể còn cần tìm hiểu tác động và yêu cầu tương ứng.” Lời đáp giữ đúng phạm vi ví dụ, không biến một hành động thành lời giải cho mọi vấn đề.

Lời nói minh hoạ do BTVN biên soạn: “Tôi muốn chuẩn bị cho tương lai bằng việc hiểu khả năng của mình và tập làm việc có trách nhiệm. Trước hết, cần tìm hiểu điều mình quan tâm, học kiến thức nền và lắng nghe góp ý để biết điểm cần cải thiện. Chẳng hạn, khi làm bài giới thiệu sách, việc kiểm nguồn và sửa thông tin thiếu giúp luyện thói quen làm cẩn thận. Khi gặp khó khăn, cần xem lại cách làm, điều chỉnh và tìm sự hỗ trợ phù hợp thay vì chỉ đổ lỗi. Những việc nhỏ ấy chưa quyết định một nghề cụ thể, nhưng giúp xây nền cho lựa chọn sau này.” **Ghi nghe:** hiểu khả năng → học và nghe góp ý → tập trách nhiệm → điều chỉnh khi khó khăn; chưa chốt một nghề. **Câu hỏi:** “Nếu chưa biết muốn làm nghề gì thì có thể bắt đầu chuẩn bị không?” **Lời đáp minh hoạ:** “Có thể bắt đầu bằng kiến thức nền, tìm hiểu sở thích và cách làm việc. Lựa chọn nghề cần thêm thời gian, trải nghiệm và thông tin; chưa chọn được nghề không có nghĩa mọi việc chuẩn bị đều phải dừng.” Ý kiến chung được làm rõ bằng việc cụ thể, không chỉ nói cần cố gắng.