Nói quá và tác dụng biểu cảm

Cường điệu có mục đích diễn đạt

Nói quá là phóng đại tính chất hoặc quy mô của điều được nói để nhấn mạnh, tăng sức biểu cảm hoặc gây cười. Cần nêu điều thực tế được nhấn và cách diễn đạt làm nó lớn hơn mức thông thường. Nhận diện phải xét ngữ cảnh. Không phải mọi điều nghe lớn đều là nói quá; có thể đó là dữ kiện đúng cần kiểm. Cũng không được dùng tên biện pháp để biện hộ cho một số liệu giả trong báo cáo. Khi phân tích, theo mạch: từ ngữ phóng đại → ý muốn nhấn → tác dụng trong tình huống. Không chỉ kết luận “làm câu hay hơn”.

Ví dụ nhấn mạnh sự vất vả

Câu minh hoạ do BTVN biên soạn: “Dọn xong góc sách, cả nhóm mồ hôi như tắm.” Cách so sánh mức mồ hôi với tắm phóng đại độ nhiều, nhấn việc làm vất vả và tạo cách nói giàu hình ảnh. Không hiểu thành nhóm đang tắm thật trong thư viện. “Nhóm thu được 18 cuốn sách còn dùng tốt.” Đây là con số cần đúng nếu nêu như kết quả thực. Không được tăng thành 180 rồi gọi là nói quá để cho báo cáo ấn tượng. Nói quá có vai trò trong biểu cảm và lời nói có ngữ cảnh, khác với yêu cầu xác thực khi cung cấp dữ liệu.

Củng cố kiến thức

Trong câu mồ hôi như tắm, điều được nhấn mạnh là gì?

AMức độ vất vả qua lượng mồ hôi được phóng đại.BNhóm thực sự tắm trong thư viện.CSố cuốn sách chính xác.DLoại máy đo nhiệt độ.

Củng cố kiến thức

Cách dùng nào không thể chấp nhận chỉ bằng lí do “nói quá”?

AMột lời kể vui có hình ảnh cường điệu rõ.BMột lời biểu cảm nhấn mồ hôi sau công việc.CTăng số sách thực nhận trong báo cáo mà vẫn nhận đó là số chính xác.DMột câu thơ dùng cách phóng đại để nhấn cảm xúc.