Tán thành phải có lí do
Chọn vấn đề và xác định đúng ý kiến muốn bàn. Hiểu ý kiến có điều kiện hoặc giới hạn nào rồi nêu thái độ tán thành, không biến một ý vừa phải thành khẳng định tuyệt đối.
Tìm lí lẽ giải thích vì sao ý kiến hợp lí và bằng chứng làm rõ lí lẽ. Bằng chứng có thể từ tư liệu đã kiểm hoặc trải nghiệm có thật; tình huống giả định chỉ dùng khi nhận rõ là minh hoạ. Không tự đặt số liệu để sự đồng tình có vẻ mạnh.
Mở bài nêu vấn đề, ý kiến. Thân bài giải thích ý kiến, trình bày các lí do kèm bằng chứng theo trật tự. Kết bài khẳng định sự tán thành và ý nghĩa. Sau khi viết, kiểm từng đoạn có giải thích hay chỉ lặp “tôi đồng ý”.
Ví dụ một ý đồng tình có điều kiện
Dàn ý và đoạn minh hoạ do BTVN biên soạn:
Ý kiến: “Nên kiểm nguồn trước khi chia sẻ một thông tin chưa rõ.” Tán thành vì nguồn và ngữ cảnh giúp xác định điều được nói thật sự, tránh truyền tiếp một kết luận bị cắt mất điều kiện.
Tình huống giả định: thông báo gốc viết hoạt động dự kiến diễn ra nếu được phép; bản truyền lại bỏ chữ dự kiến và điều kiện, khiến người nhận nghĩ lịch đã chốt. Đây là ví dụ để giải thích nguy cơ, không phải sự kiện đã khảo sát.
Đoạn triển khai: “Tôi tán thành việc kiểm nguồn trước khi chia sẻ tin chưa rõ. Một câu có thể đổi nghĩa nếu bị tách khỏi điều kiện đi kèm. Chẳng hạn trong tình huống giả định trên, lịch dự kiến bị hiểu thành lịch đã quyết định. Mở lại bản gốc và kiểm người ban hành giúp giữ đúng mức xác nhận, thay vì chỉ truyền tiếp vì thông tin nghe có vẻ thuận tiện.”
Đoạn có ý kiến, lí lẽ, minh hoạ và giải thích; không kết luận mọi tin đều sai hoặc không được chia sẻ gì.
Củng cố kiến thức
Phần nào là lí lẽ hỗ trợ sự tán thành trong ví dụ?
Đòi đồng tình không phải lí lẽ.
Đúng: giải thích vì sao cần kiểm nguồn.
Kết luận tuyệt đối không có căn cứ.
Tên không thay lập luận.
Lời giải
Đáp án B. Lí lẽ nêu cơ chế hiểu sai khi một điều kiện bị lược; tình huống minh hoạ làm cơ chế ấy cụ thể. Sự tán thành được hỗ trợ bằng giải thích, không bằng ép người khác đồng ý.
Củng cố kiến thức
Khi chỉnh bài chỉ lặp “tôi tán thành” ở mọi đoạn, cần ưu tiên gì?
Lặp tiếp vẫn thiếu căn cứ.
Bỏ vấn đề làm bài kém rõ.
Tỉ lệ chưa có nguồn là dữ liệu bịa.
Đúng: triển khai lập luận thay lời xác nhận rời.
Lời giải
Đáp án D. Bài nghị luận không chỉ báo thái độ. Cần giải thích vì sao đồng tình, dùng căn cứ phù hợp và nối căn cứ với lí lẽ; nhờ vậy người đọc có thể xem xét sức thuyết phục.